Лента блога

1.Ո՞ր ուժն ՝ կոչվում Արքիմեդի ուժ:

Հեղուկի կողմից մարմնի վրա ազդող բոլոր ուժերը փոխարինենք մի ուժով, որը մարմնի վրա նույն ազդեցությունն է գործում, ինչ որ այդ ուժերը միասին վերցրած։ Քանի որ այդ ուժն ուղղված է ուղղաձիգ դեպի վեր, այն անվանում են դուրս հրող ուժ։  Այդ ուժն այլ կերպ անվանում են արքիմեդյան ուժ:

2.Ինչպե՞ս է ուղղված Արքիմեդյան ուժը:

Ճնշման գերակշիռ ուժերն ազդում են ներքևից վերև։ Հենց դա էլ ստիպում է որոշ  մարմինների ջրից դուրս լողալ։

Արքիմեդյան (դուրս հրող) ուժը մարմնի վրա ազդում է ոչ միայն ջրում, այլև կամայական  այլ հեղուկում, քանի որ հիդրոստատիկ ճնշումն առկա է բոլոր հեղուկներում և տարբեր խորություններում տարբեր արժեքներ ունի։

3.Ինչու՞ շունը ջրում հեշտությամբ դուրս է քաշում խեղդվող մարդուն, սակայն հանելով ափ, չի կարողանում մարդուն տեղից շարժել:

Քանի որ այդ ուժն ուղղված է ուղղաձիգ դեպի վեր, այսինքն ջրի մեջ դուրս է հրում մարդուն, այդ դեպքում դուրս հրող ուժի շնորհիվ շան համար ավելի հեշտ է ջրի մեջ դուրս քաշել մարդուն։

4. Ինչպես կարելի է համոզվել, որ հեղուկի մեջ ընկղմված մարմնի վրա հեղուկն ազդում է դուրս մղող ուժով:

Հեղուկի մեջ ընկղմված մարմնի վրա ազդող դուրս հրող ուժը հավասար է այդ մարմնի կողմից արտամղված հեղուկի կշռին։

Այս օրենքը հայտնաբերել է Արքիմեդը և այդ պատճառով այն կոչվում է Արքիմեդի օրենք։

Հեղուկի մեջ ընկղմված մարմնի վրա ազդող դուրս հրող ուժը հավասար է այդ մարմնի կողմից արտամղված հեղուկի կշռին։

5.Նկարագրեք փորձ, որն ապացուոցում է արքիմեդյան ուժի գոյությունը  գազերում:

6.Որն է հեղուկում արքիմեդյան ուժի աաջացման պատճառը:

Արքիմեդյան ուժն առաջանում է հեղուկի և մարմնի փոխազդեցության հետևանքով։

7.Ինչ մեծություններից է կախված Արքիմեդյան ուժը:

Այդ ծավալը  հավասար է մարմնի այն մասի ծավալին, որը խորասուզված է հեղուկի մեջ։

Եթե մարմինը հեղուկի մեջ խորասուզված է ամբողջովին, ապա արտամղված հեղուկի ծավալը համընկնում է մարմնի ամբողջ V  ծավալին։ 

Արքիմեդյան ուժը կախված է մարմնի ծավալից։

8.Ձևակերպել Արքիմեդի օրենքը:

Հեղուկն իր մեջ ընկղմված մարմնի վրա ազդում է ուղղաձիգ դեպի վեր ուղղված ուժով, որը հավասար է մարմնի արտամղած հեղուկի կշռին։

9.Նկարագրեք փորձ, որով կարելի է ստուգել Արքիմեդի օրենքը:

Որևէ հեղուկի մեջ այս կամ այն մարմնի վրա ազդող արքիմեդյան ուժը որոշելու համար անհրաժեշտ է հետևյալը. այդ մարմինը նախ՝ կշռել օդում, ապա՝ հեղուկում, և հաշվել ստացված արժեքների տարբերությունը։ Այդ տարբերությունն էլ հենց կլինի արքիմեդյան ուժը :

(1) զսպանակից կախենք (2) փոքր դույլը, դրանից  կախենք գլանաձև (3) մարմինը  (տե՛ս նկար)։ Հենարանի վրա նշելով ցուցիչ սլաքի դիրքը ( ա)՝ գլանաձև մարմինը մտցնենք հեղուկով լցված անոթի մեջ, որում հեղուկի մակարդակը հասնում է ջրթափ փողրակին ( բ)։ Հեղուկի մի մասը, որի ծավալը հավասար է գլանաձև մարմնի ծավալին, անոթից կթափվի բաժակի մեջ ( բ)։

Միևնույն ժամանակ գլանաձև մարմնի կշիռը հեղուկի մեջ կպակասի, և զսպանակին ամրացված ցուցիչ սլաքը վեր կբարձրանա։ Պարզենք, կապվա ՞ծ է արդյոք սլաքի նոր ցուցմունքը, այսինքն մարմնի կշիռը հեղուկում  արտամղած ջրի քանակի հետ։ Պարզելու համար լցնենք բաժակի ջուրը  դույլի մեջ (գ)։ Կտեսնենք, որ ցուցիչ սլաքը վերադառնում է իր նախկին դիրքին (գ)։

Դա նշանակում է, որ մարմնի արտամղած ջրի քանակը կշռում է ճիշտ այնքան, որքան իր կշռից կորցնում է հեղուկի մեջ սուզված մարմինը։

Я еще не решил, над чем буду работать, но у меня есть некоторые идеи. Например, я могу стать программистом, аниматором, создателем игр, поваром и т.д. Самое главное, чтобы я делал свою работу с удовольствием и 

Պատասխանել հարցերին

1.Ի՞նչ մասնիկներից է կազմված ատոմի միջուկը, և ի՞նչով են նրանք տարբերվում մեկը մյուսից։

Միջուկը կազմված է պրոտոններից և նեյտրոններից, նրանք իրքրից տարբերվում են նրանով, որ պրոտոնները դրական լիցք ունեն իսկ նեյտրոնները լիցք չունեն:

2.Որքա՞ն է պրոտոնի լիցքը։

+1e; 1,60217

3.Ինչի՞ է հավասար նեյտրոնի լիցքը։

Նետրոնը լիչք չունի

4.Ո՞րն է առավելագույն թվով բնական իզոտոպներ ունեցող տարրը։

4) Երկու հոգի 15 000 դրամը պետք է բաժանեին այնպես, որ մեկին մյուսից 4 անգամ շատ հասներ: Քանի՞ դրամ կհասնի յուրաքանչյուրին:
Պատ.՝ 15 000=5x 15 000:5=3000=x 3000•4=12000=4x

5) Կոնֆետի համար վճարել են 3 անգամ ավելի կամ 600 դրամով ավելի, քան թխվածքի համար: Որքա՞ն են վճարել թխվածքի համար:
Պատ.՝ 3x-x=600=2x. 600:2=300=x 300•3=900=3x

6) Եռանկյան պարագիծը հավասար է 17սմ-ի: Նրա երկու կողմերն իրար հավասար են և յուրաքանչյուրը 1.9սմ-ով երկար է երրորդից: Որքա՞ն է եռանկյան փոքր կողմի երկարությունը:
Պատ.՝ 7=3x+1.9•2 17-3.8=13.2=3x 13.2:3=4.4=x 4.4+1.9=6.3

7) Երկու բանվոր պատրաստեցին 90 մանրակ՝ ընդ որում առաջինը 8 մանրակ պակաս պատրաստեց երկրորդից: Քանի՞ մանրակ պատրաստեց երկրորդ բանվորը:
Պատ.՝ 90=2x+8 90-8=82=2x 82:2=41=x. 41+8=49

1. Նկարագրեք ատոմի կառուցվածքի մոլորակային մոդելը:
   Էլեկտրոնների թիվն ատոմում հավասար է միջուկի լիցքին: Ատոմը Էլեկտրաչեզոք մասնիկ է:
2. Որքա՞ն է պրոտոնների և էլեկտրոնների գումարային քանակը հետևյալ տարրերի ատոմներում. ածխածին՝ C, ալյումին՝Al, արգոն՝ Ar, արծաթ՝ Ag:
   26,36,94
3. Քիմիական տարրերի ատոմների միջուկները պարունակում են 6,12,14,18 պրոտոններ: Անվանեք այդ տարրերը: Նշեք յուրաքանչյուր տարրի պարբերությունը և խմբի համարը:
   
4. Որքա՞ն է պրոտոների և էլեկտրոնների թիվը երրորդ պարբերությունում և չորրորդ խմբում գտնվող տարրի ատոմում:
   14
5. Քա՞նի անգամ է ատոմի տրամագիծը մեծ միջուկի տրամագծից.

ա)10 բ )100 գ )1000 դ )106

1) Լուծե՛ք հավասարումը.

ա) x – 832 = 174=1006

բ) 1405 – x = 108=1297

գ) x + 818 = 896=78

դ) x – 303 = 27=330

ե) 84 + x = 124=40

զ) 2003 + x = 4561=2558

2) Հավասարման արմա՞տն է արդյոք 3 թիվը.

ա) x – 3 = 0, 
Այո

բ) x – 5 = 0, 
Ոչ

գ) 7 – x = 0,
Ոչ

դ) 3 – x = 0, 
Այո

ե) 2 ⋅ x = 6 
Այո

զ) x = 6 – x:
Այո

3) Լուծե՛ք հավասարումը.

ա) 2 ⋅ (x + 3) = 6 – x=0

բ) 7 ⋅ (3 – x) + 4 ⋅ (x + 2) = 8=x=7

գ) 3 ⋅ (4 – x) = 2x + 1=x=11/5

դ) 5 ⋅ (x – 9) + 6 ⋅ (2 – x) = 1=x=-34

 4) Գործարանի երեք արտադրամասերում աշխատում են 900 բանվորներ։ Առաջին արտադրամասում բանվորների քանակը 3 անգամ մեծ է, քան երկրորդում, իսկ երրորդում 150-ով փոքր է, քան առաջինում։ Քանի՞ բանվոր է աշխատում ամեն մի արտադրամասում։
Լուծում
1. 900/3=300
2. 300+150=450
3. 450/3=150
Պատ.՝ 1-450, 2-300, 3-150:

5) Առաջադրանքի համաձայն՝ բանվորների բրիգադը պետք է որոշ քանակությամբ մանրակներ պատրաստեր 12 օրում։ Սակայն բրիգադը, օրական պատրաստելով 60 մանրակ, առաջադրանքը կատարեց 8 օրում։ Օրական քանի՞ մանրակ պիտի պատրաստեր բրիգադը՝ առաջադրանքի համաձայն։

Լուծում
1․8*60=480
2․480/12=40
Պատ՛․ 40 մանրակ

Լրացուցիչ առաջադրանքներ

6) ABC եռանկյան պարագիծը 57 սմ է, AB կողմի երկարությունը՝ 26 սմ, AC-ինը՝ 10 սմ։ Որքա՞ն է BC կողմի երկարությունը։
21սմ:

7) Ուղղանկյան և քառակուսու պարագծերը հավասար են։ Գտե՛ք քառակուսու կողմը, եթե ուղղանկյան չափումներն են՝ 60 սմ և 20 սմ։
40սմ:

§36. Հիդրոստատաիկ ճնշում: Հեղուկի ճնշումն անոթի հատակին և պատերին:

§37. Ճնշումը ծովերի և օվկիանոսների հատակին: Ծովային խորությունների ուսումնասիրությունը: 

1.Ինչ նմանություն կա սեղմված հեղուկի (կամ գազի) և սեղմված զսպանակի միջև: 

Եվ զսպանակում և հեղուկում սեխմելիս առաջանում են առաձգականության ուժեր

2.Իսկ ինչով են դրանք տարբերվում:     

Սեխմված զսպանակն ազդում է մխոցի և անոթի հատակի վրա, իսկ սեղմված հեղուկն ազդում է և մխոցի, և հատակի և պատերի վրա։

3.Նկարագրել և բացատրել Պասկալի փորձը:

Պասկալը վերցրել է փայտե տակառ և այն լցրել լիքը ջրով։ Տակառի կափարիչի վրա արված  տառին ուղղաձիգ դիրքով ամրացրել է երկար խողովակ։ Խողովակի մեջ ջուր է լցրել՝ քիչ — քիչ ավելացնելով վերջինիս քանակը։ Երբ խողովակում ջրի մակարդակը հասել է որոշակի բարձրության, տակառի կողմնային պատերը ճեղքվել են, և ջուրը դուրս է ցայտել բացված ճեղքերից։ Այսինքն՝ խողովակի մեջ լցված ջուրը  տակառի ներսում ստեղծում է հավելյալ ճնշում։ Համաձայն ճնշման սահմանման՝ p=F/S, որտեղ S-ը խողովակի լայնական հատույթի մակերեսն է, իսկ F-ն խողովակում լցված ջրի կշիռը։ Այդ հավելյալ ճնշումն առաջացնում է տակառի ջրի լրացուցիչ սեղմում։ Դրա հետևանքով տակառի ներսի բոլոր մասերում ջրի ճնշումն ավելանում է հավելյալ ճնշման չափով։

4.Ձևակերպել Պասկալի օրենքը:

Հեղուկներն ու գազերը իրենց վրա գործադրվող ճնշումը միատեսակ են հաղորդում բոլոր ուղղություններով։ Այս օրենքը կրում է  այն հայտնագործող Բլեզ Պասկալի անունը՝ Պասկալի օրենք:

5.Ինչ է հիդրոստատաիկ ճնշումը:

Հանգիստ վիճակում գտնվող հեղուկի կողմից գործադրվող ճնշումը կոչվում է հիդրոստատիկ ճնշում։

6.Կախված է արդյոք անոթի հատակին հեղուկի ճնշումն անոթի ձևից:

Հեղուկի ներսում կամայական խորության տակ հիդրոստատիկ ճնշումը նույնն է՝ անկախ անոթի ձևից, որի մեջ գտնվում է հեղուկը։

7.Գրեք բաց անոթի հատակին  անշարժ հեղուկի ճնշման բանաձևը:

p=Pgh

որտեղ p-ն հեղուկի խտությունն է, հ-ն հեղուկի շերտի հաստությունը։

8.Գրեք հեղուկի ազատ մակերևույթից հ խորությամբ կետում անոթի պատի վրա հիդրոստատիկ ճնշման բանաձևը:

p = p_o+ ρgh

9.Ծովում ինչ խորությամբ սուզվելիս ճնշումը կլինի 1 ՄՊա:

Յուրաքանչյուր 10մ խորանալիս ճնշումը մեծանում է  մոտավորապես 0,1ՄՊա-ով։ Իրոք p=Pgh բանաձևում տեղադրելով p=1000կգ/մ3, g=10Ն/կգ , h=10մ կստանանք՝ p=1000կգ/մ3×10Ն/կգx10մ=100000 Պա=0,1 ՄՊա։

10.Ինչ է սկաֆանդրը, որքան կարելի է խորասուզվել սկաֆանդրով:

Ջրասուզորդների հատուկ անջրաթափանց հանդերձանք, կարելի է խորանալ մինչև 300-500մ

11.Ինչ է աքվալանգը, բաթիսֆերան, բաթիսկաֆը:

Աքվալանգ-ջրի տակ շնչելու մեխանիկական սարք՝ բաղկացած սեղմված օդով լի անոթից, դիմակից և դրանք միացնող ակվալանգից:

Բաթիսֆերա-գնդաձև խցիկ է, որի ներսում տեղակայվում են ծովային մեծ խորություններ (մինչև 1 կմ) դիտելու համար նախատեսված սարքեր։

Բաթիսկաֆ-ծովերի և օվկիանոսների մեծ խորություններում գիտական և հետազոտական աշխատանքներ կատարելու համար նախատեսված խորջրյա ինքնագնաց սարքեր են, կարող են ջրասուզակներից շատ ավելի խորն ընկղմվել։