Рубрика: հայոց լեզու 7

Նախագծային աշխատանքի շրջանակում կարդացել եմ «Տասնհինգամյա նավապետը» ստեղծագործությունը՝ գրված Ժույլ Վեռնի կողմից: Վեպը արկածային գրադարանից է: Խորհուրդ եմ տալիս իմ հասակակից պատանիներին կարդալ այս վիպակը, որովհետև վիպակում լիքը արկածներ կան նավաստիների և ծովային ճամփորդությունների մասին, որոնք անպայման կհետաքրքիր վիպակը կարդացողին:

Սիրած կերպարը-Դիկ Սենդ
Չսիրած կերպարը-Նեգրո

Այս վիպակի իմաստը այն է, որ միշտ պետք է հասնել քո ուզածին ամեն գնով, երբեմն կորուստներ ունենալ՝ որպեսզի փրկել ուրիշներին, միշտ դիմացկուն լինել, ոչ մի բանից չսարսափել և միշտ մի գործողություն անելուց առաջ միշտ մտածել:

Ավոկադոն կամ, ինչպես այն կոչվում է, ամերիկյան Պերսեան, կոկորդիլոսի տանձը կամ անտառի օճառը արագ աճող մշտադալար ծառ է` ծնունդով Մեքսիկայից: Ներկայումս արդյունաբերական մասշտաբներով այն աճեցնում են Բրազիլիայում, Ամերիկայում, Աֆրիկայում և Իսրայելում: Մեկ ծառից հնարավոր է հավաքել մինչև 250 կգ պտուղ: Ավոկադոյի օգտակար հատկությունները բացատրվում են դրանց կազմում վիտամինների, մակրո և միկրոտարրերի առկայությամբ։ Առողջ ճարպերի մեծ քանակի պարունակություն։
Այս ճարպերը չափազանց կարևոր են սրտի կաթվածի ու ինսուլտի ռիսկը, ինչպես նաև վատ խոլեստերինի մակարդակն արյան մեջ նվազեցնելու համար։ Օգնում է քաշը կորցնել։
Ավոկադոն քաշը կորցնելուն միտված բոլոր սննդակարգերի գերազանց հավելում է։ Ավոկադոն պարունակում է հիմնական վիտամինների, սննդանյութերի և հանքային նյութերի ամբողջական զանգված, ներառյալ` C, E, K և B-6 վիտամինները, ինչպես նաև ռիբոֆլավին, նիացին, ֆոլաթթու, պանտոտենաթթու և մագնեզիում:

Այթերի հղումները:
1-https://lifeinfo.am/%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D5%AF%D5%A1%D5%A4%D5%B8
2-https://168.am/2019/03/08/1091471.html
3 —https://urolog.am/category/%D5%A1%D5%BA%D6%80%D5%A5%D5%AC%D5%A1%D5%AF%D5%A5%D6%80%D5%BAlifestyle/%D4%B1%D5%BE%D5%B8%D5%AF%D5%A1%D5%A4%D5%B8%D5%B5%D5%AB%20%D6%85%D5%A3%D5%BF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A8/

Գիտնականները ոչ մի կերպ չեն կարողանում ընդհանուր հայտարարի գալ կոկոսի՝ օգտակար կամ վնասակար լինելու  շուրջ ընթացքող վեեճերում: Ոմանք այն շատ վնասակար մթերք են համարում, որը հարուստ է խոլեստերինով, ոմանք էլ թվարկում են դրա օգտակար կողմերը, որոնց թվում են՝ վիտամինները, միներալները, բջջանյութը:

Սայթերի հղումը-
1.https://style.news.am/arm/news/22731/or-hivandutyunneri-depqum-petq-e-kokos-utel.html
2.https://med.news.am/arm/news/6901/kokosi-tas-ogtakar-hatkutyunnery.html
3.https://www.sotskiy.am/hy/article/1953

Որպեսզի լույսը արևից հասնի մեր մոլորակին, անհրաժեշտ է 8,3 րոպե, այսինքն, եթե անգամ մի օր արևը մարի, մենք դա անմիջապես չենք իմանա:

Մերկուրին և Վեներան ունիկալ մոլորակներ են, քանի որ չունեն որևէ արբանյակ: 

Վեներան միակ մոլորակն է, որը արեգակնային համակարգի մյուս մոլորակների համեմատ հակառակ ուղղությամբ է պտտվում: 

Եթե մենք փորձենք գոռալ տիեզերքում, ոչ ոք մեզ չի լսի, քանի որ այնտեղ մթնոլորտ չկա, հետևաբար  ձայնը չի տարածվի: 

Տիեզերքում շուրջ 8000 կտոր տիեզերական թափոն կա, որը պտտվում է Երկրի շուրջը:

Ամեն հարյուրամյակը մեկ Երկրի պտույտը դանդաղում է 17 միլիվայրկյանով:

Երկրի մեջ կարելի է տեղավորել 49 լուսին: Ի դեպ, Արևի և Լուսնի չափերը անզեն աչքով դիտողի համար նույնն են, քանի որ Լուսինը Արևից փոքր է 400 անգամ և ավելի մոտիկ է Երկրին 400 անգամ:

Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ մարդիկ առավել հանգիստ են քնում նորալուսնի ժամանակ, քան՝ լիալուսնի:

Սայթեր որտեղից ես վերցրեցի այս ինֆորմացիան:

1-https://galacticus.am/blog/20_hetaqrqrasharj_past_tiezerqi_masin_galaktikusic
2-https://www.vnews.am/culture/zarmanahrash-tiezerq-105-past/
3-https://www.tert.am/am/news/2014/07/22/science-facst/1147666

Եզրակացություն-ես չգիտեի, որ լուսինը արևից 400 անգամ փոքր է կամ, որ մարդիկ ավելի հանգիստ են քնում նորալուսնի ժամանակ քան լիալուսնի ժամանակ:

 Լուսինը մոտ 4,5 միլիարդ տարեկան է, և Լուսնի ծավալը Երկիր մոլորակի ծավալից փոքր է 80 անգամ:
Տիեզերքում կա մոտ 200 000 000 000 000 000 000 000 000 000 աստղ:
Երկիր մոլորակի և արևի միջև հեռավորությունը 149 597 870 կմ է: 
Արևը մեր Երկիր մոլորակից մեծ է 300 000 անգամ: 
Արեգակը կազմում է Արեգակնային համակարգի զանգվածի 99,8 տոկոսը: Արեգակի զանգվածը  1 989 100 000 000 000 000 000 000 000 000 կգ է:
Գիտե՞ք, որ ժամանակ առ ժամանակ Սատուրնի օղակներն անհետանում են: Ամեն 14-15 տարին մեկ Սատուրնը թեքվում է դեպի երկինք, իսկ նրա օղակների հաստությունն այնքան փոքր է, որ այդ դիրքում թվում է, թե դրանք ուղղակի գոյություն չունեն:
Արծվի համաստեղությունում գոյություն ունի մի գազային ամպ. այն այնքան ալկոհոլ է պարունակում, որ կհերիքեր 200 սեպտիլիոն լիտր գարեջուր արտադրելու համար:
Մեկ օրը Վեներայի վրա ավելի երկար է, քան մեկ տարին Երկրի վրա:

Ամեն տարի Լուսինը 3.8 սմ-ով հեռանում է Երկրից:

Սայթեր որտեղից ես վերցրեցի այս ինֆորմացիան:
1-https://galacticus.am/blog/20_hetaqrqrasharj_past_tiezerqi_masin_galaktikusic
2-https://www.vnews.am/culture/zarmanahrash-tiezerq-105-past/
3-https://www.tert.am/am/news/2014/07/22/science-facst/1147666

Եզրակացություն-Շատ հետաքրքիր փաստեր էին և ես չգիտեի այս պաստերից ոչմիբան օրինակ՝ որ Տիեզերքում կա մոտ 200 000 000 000 000 000 000 000 000 000 աստղ:

Կատուները երկրի վրա հայտնվել են այսօրվա տնային կենդանիների մեծ մասից առաջ, սակայն վերջիններից է եղել, որ ընտելացել է։ Կարծում են, որ նրանք ընտելացել են մոտ 10000 տարի առաջ` արևելքի առաջին գյուղատնտեսների կողմից, հետո նրանք տարածվել են Եվրոպայում։

 Ըստ «American Demographics» ամսագրի տվյալների՝ Ամերիկայում հաշվվում են ավելի քան 68 միլիոն կատու, նրանք ամեն ժամ հորանջում են 200 մլն. անգամ:
Կատվի սիրտը մեկ րոպեում կատարում է մոտ 110-140 զարկ, ստացվում է, որ այն 2 անգամ ավելի արագ է խփում, քան մարդու սիրտը:

Ժամանակակից կատուների նախնիներն, ի տարբերություն շների նախապապերի, մանր կենդանիներ են որսացել, հենց դա է պատճառը, որ նրանք սովորաբար քիչ-քիչ են ուտում, բայց հաճախ:

Սայթերը վորտեղից ես վերցրել էի ինֆորմացիան:
1-https://www.iammedia.am/hy/post/Cats-Facts
2-https://galatv.am/hy/84159/
3-https://www.vnews.am/culture/101-past-dzer-katvi-masin/

Եզրակացություն-չնայած որ, կատուները խելացի են և ճկուն ես ավելի շատ սիրում եմ շներին😃

Այսպես կոչված «Ծովահենության դարաշրջանը» տևեց մոտ 1700 թվականից մինչև 1725 թվականը: Այս ընթացքում հազարավոր տղամարդիկ (և կանայք) ​​դիմեցին ծովահենության ՝ որպես ապրուստ ապահովելու միջոց

Թվում է, թե նրանք սոցիումից դուրս մարդիկ են. ոչ մի օրենք, կանոն, իշխանություն հաշվի չեն առնում, բացի իրենց սեփական գումարից և սեփական իշանությունից: Սակայն իրենց շրջանակում նրանք հետևում են իրենց կանոններին և օրենքներին, որոնք պարտադիր ընդունում են նրանց նոր անդամները: Եթե կլինի մեկը, ով կխախտի այն, ապա պատասխանատվությունից խուսափելը անհնար է:

Պետք է նշել, որ ոչ բոլոր ծովահեններն են եղել հանցագործներ:
Եթե ​​դուք ամեն ինչ արել եք դիտելու ծովահենային ֆիլմեր, ապա ձեզ թվում է, որ ծովահեն լինելը հեշտ էր. Ոչ մի կանոն, քան հարուստ իսպանական գալեոններին հարվածելը, խմել ռոմը եւ կախվածության մեջ ընկնելը: Իրականում, ծովահենների մեծ մասը անձնակազմի անդամն էր, որը բոլոր անդամները պարտավոր էին ճանաչել կամ ստորագրել: Այս կանոնները ներառում էին պառկելու, գողանալու կամ պայքարելու համար պատիժները (ափի վրա կռվողը լավ էր): Ծովահենները այս հոդվածները շատ լուրջ էին վերաբերվում, եւ պատիժները կարող էին ծանր լինել:

Սայթեր
1.https://hy.socmedarch.org/facts-about-pirates-2136238-10714
2.https://blognews.am/arm/news/692071/5-past-tsovahenneri-masin-oronq-bacahaytvats-chein-nranc-arextsvatsayin-kyanqn-u-pasteryphoto.html
3.https://hy.eferrit.com/10-%D6%83%D5%A1%D5%BD%D5%BF%D5%A5%D6%80-%D5%AE%D5%B8%D5%BE%D5%A1%D5%B0%D5%A5%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%A1%D5%BD%D5%AB%D5%B6/

Եզրակացություն-ես չգիտեի, որ ծովահենները մենակ գողեր չեն լինում, նաև, որ նրանք ունեն կանոններ և նրանք կանոնապահ են:

• Բացատրիր տրված բառերը բառարանի օգնությամբ.
  անխռով-անվրդով, չհուզված, չհուզվող
  ջանալ- ջանք թափել՝ ճիգ գործադրել որևէ ցանկալի արդյունքի հասնելու համար-թիվ կամ թվանշան, որը ցույց է տալիս առարկայի հաջորդական կարգը նմանների շարքում
  կոկարդ-գլխարկի վրա փակցվող մետաղե կլոր կամ ձվաձև նշան
  զարհուրելի-
  որոտ- կայծակին զուգորդող դղրդյուն, ամպի գոռոց
  ամեհի- անսանձ, անզուսպ, կատաղի
  երերալ-մեղմորեն այս ու այն կողմ շարժվել՝ տարուբերվել՝ տատանվել
  վեհ-բարձր՝ վսեմ արժանիքներ ունեցող, ընտիր, ընտրյալ, վսեմ
  ճաղատ-գլխի մազերը թափված, քաչալ, լերկ գլխով
  սոսկում-սարսափ, վախ, երկյուղ, ահ
  խանդավառ-խանդավառությամբ լցված
• Գավրոշն այս աշխարհի գործերի մասին ունեցած իր փորձից հասկացավ, որ Օվերնցին հարբած է: — Ի՞նչ կյանքի փորձ ուներ Գավրոշը:
  Նրա կյանքը մեկ ուրախ զվարդ, տխուր, անհետաքրքիր, միքիչել դաժան
• Ահա թե ծերությունից դողացողները ինչ են սովորեցնում նրանց, ովքեր վախից դողում են: — Ի՞նչ են սովորեցնում:
  Նրանց խոսքերը-

Ահա մի օրինակ, որ
ծերերը տալիս են երիտասարդներին։ Մենք տատանվում էինք, իսկ
նա եկավ, մենք նահանջում էինք, նա առաջ գնաց։ Ահա թե
ծերությունից դողացողները ինչ են սովորեցնում նրանց, ովքեր
վախից դողում են:

• Այս երկխոսությունը Գավրոշի բնավորության ի՞նչ գիծ է ի դերև հանում.

— Տամ քեզ իմ զենքը:

— Չէ, մեծ հրացանը տուր:
Ագահ, անդաստիրյակ,

Բառային, տեքստային առաջադրանքներ.

• Բացատրիր տրված բառերը բառարանի օգնությամբ.
  խռովություն-տարերային ապստամբություն
  բարիկադ-պատվար, որ ապստամբները, կառուցում են փողոցներում զանազան մեծածավալ իրերից
  կրկնափեղկ-կրկնակի փեղկ
  ամայի-բնակությունից զուրկ, անբնակ, անշեն
  պարեկ-պարող, պար եկող մարդ
  խուզարկել-խուզարկություն կատարել, խուզարկության ենթարկել
  հնոտի-հնացած, հնամաշ
  թափոր-որևէ տեղ դիմող՝ ընթացող մարդկանց խումբ
  մահակ-փայտե հաստ գավազան
  սվին-հրացանի ծայրին ագուցվող խոցող սառը զենք, շիշ
  փակուղի-ուրիշ փողոցների հետ միայն մեկ կողմից հաղորդակցություն ունեցող փողոց
  ներխուժել-խուռն բազմությամբ ներս խուժել
  պատնեշ-բավականին բարձր ու երկար հողաթումբ
  ապստամբ-ապստամբության մասնակից
  քաջալերել-սիրտ տալ, սրտապնդել, հոգով ամրապնդել
  խոչընդոտ-արգելք
  թոթվել-թափ տալ, թոթափել, թափահարել
• Միաժամանակ ամեն տեղ լինելով՝ նա լցնում էր օդը: — Ինչպե՞ս կբացատրես այս նախադասությունը:
  նա միշտ երգում էր և միշտ այդ երգի ձայները հեռվից լսվում էին:
• Անդադար շարժում կար նրա փոքրիկ բազուկներում և անվերջ շարժում՝ նրա փոքրիկ թոքերում: — Տուր Գավրոշի հոգեվիճակի նկարագիրը:
  Ուրախ, աշխուժ, ակտիվ, ուրախ:
• Մեծեր-փոքրերի ի՞նչ վեճ ուներ Գավրոշը. իսկ դու ի՞նչ հարցերում ես ընդվզում մեծերի դեմ:
  Գավրոշը կռվում էր որպեսզի նրան զենք տաին, որ նա կռվեր:
  Իսկ ես միշտ վիճում եմ արդարության մասին օրինակ՝ որ ամեն հարցում ամեն ինչ արդար լինի:

• Գրել հետևյալ բառերի երկուական հոմանիշ բառարանի օգնությամբ.
  արտասովոր- Անսովոր, արտակարգ
  մռայլ-ոժոռ, խոժոռադեմ
  խորհրդավոր-Գաղտնախորհուրդ, խորախորհուրդ
  ընդարձակ-լայնանիստ, լայնասփյուռ
  ավերվել- Բնաջնջվել,Փչանալ
  հիվանդ-վատառողջ, տկար
  խարխուլ — խարիզուն, զաղփաղփուն
  ապաստան- օթևան, պատսպարան
  սողոսկել-Սողալ, խցկվել
  քաջալերել-Ոգևորել, խրախուսել
  կկոցել-Հոնքերը կիտել
  նշույլ-ճառագայթ, ճաճանչ
  խսիր-Փսիաթ, պրտվեղեն
  մրմնջալ- Շշնջալ, փսփսալ
  վխտալ- Եռալ, զեռալ
  մոլեգնել-դիվանալ, դիփսգնել
• Կարո՞ղ ես բացատրել՝ ինչու՞ երեխաներն անմիջապես վստահեցին անծանոթին ու գնացին նրա հետևից:
  Իմ կարծիքով նրանք ուղակի ճար չունեին դրա համարել դնացին:
• Մեկնաբանիր Գավրոշի արարքը՝ դիտարկելով և դրական, և բացասական կողմից: Հիմնավորիր պատասխանդ:
  Իմ կարծիքով Գավրոշը ոչ մի բացասական բան չէր արել:Բայց նա արել է դրական բաներ օրինակ՝ նա կերակրել է երեխաներին, խնամել է, քնելու տեղ է տվել և դա ոչ բոլորը կանեին