Рубрика: հայոց լեզու 7

Բառային, տեքստային առաջադրանքներ.

• Բացատրել բառերը բառարանի օգնությամբ.
  
  անօթևան-Անտուն
  գթասեր-Գութ սիրող, սիրով գթացող
  կարեկցանք-Զգայուն վերաբերմունք ուրիշի վշտի՝ հուզմունքների նկատմամբ
  հորձանուտ-Հորձանք կազմող, հորձանք տվող
  արվարձան-Քաղաքի տարածությանը մերձավոր ու քաղաքին հարող բնակավայր
  խարխուլ-Փլվելու մոտ եղող
  ձեղնահարկ-Ձեղունի և առաստաղի միջի հարկը
  հեգնական-Հեգնանք պարունակող, որպես հեգնանք հանդես եկող
  խեթ-Խոժոռ, խոլոր, խիստ
  ստահակ-խարդախ
  աղերսալի-Աղերսանքով լի, աղերսանքով տոգորված, աղաչական
  կափկափել-Բաբախել, իրար բախել
  ածելի-Շատ սուր բերանով դանակ, որով սափրում են երեսի և գլխի մազերը
  
• Ի՞նչ է նշանակում փափուկ սիրտ, սառը օջախ, կտրել ճանապարհը: Այս դարձվածքների մեկական բաղադրիչով կազմել (կամ գտնել) այլ դարձվածքներ:
  
  Փափուկ սիրտ-նրբազգաց, փափկասիրտ
  Սառը օջախ-անհյուրընկալ
  Կտրել ճանապարհը-ավազակությամբ զբաղվել
  
  Սիրտը առնել-սիրաշահել
  Սիրտը բացվել-տխրությունից հետո ուրախանալ
  Սիրտը կրծել-տանջել
  Սառը ջուր լցնել-զարմացնել
  Ճանապարհը ծռել-ճիշտ ուղուց դուրս ընկնել
  Ճանապարհ ընկնել-ուղևորվել
  Ճանապարհի կեսին թողնել-գործը կիսատ թողնել
• Ինչպես կմեկնաբանես հետևյալ մտքերը.
  

Նա ոչ օթևան ուներ, ոչ հաց, ոչ կրակ, ոչ սեր, սակայն ուրախ էր, որովհետև ազատ էր:
Նա ազատությունը գերադասում էր ամեն ինչից:

Եվ ցավալին այն էր, որ այդ տանը ոչ ոք չէր ժպտում:
Ոչ ոք երջանիկ չէր այդ տանը:

• Ի՞նչ հատկանիշներով աչքի ընկավ տղայի կերպարը այս հատվածում:

Տղան բարի էր, անտարբեր, ազատ:

Նույնիսկ հիմա, բազմաթիվ հետազոտություններից հետո հայոց լեզուն, ինչպես և հայերի ծագումը մինչև հիմա մնում է լեզվաբանների և գիտնականների քննարկումների առարկա: Հետաքրքիր է արդեն այն փաստը, որ հայոց լեզուն ոչ մի կերպ չի ստացվել ներառել որևէ լեզվաընտանիքի կազմում, քանի որ ընդհանուր առմամբ ընդունված դասակարգման համաձայն, այն հնդեվրոպական ընտանիքում չունի որևէ «հարազատ» լեզու, որին այն պատկանում է: Հետևաբար, իր առանձնահատկության շնորհիվ, այն ներառվեց անհատական հայկական խմբին: Ներկայումս ամբողջ աշխարհում մոտ 10 միլիոն մարդ խոսում և երգեր է երգում հայերեն: Հայոց լեզուն կարելի է լսել ոչ միայն Հայաստանում և Լեռնային Ղարաբաղում, որտեղ այն պետական լեզու է, այլև Ռուսաստանում, Վրաստանում, ԱՄՆ-ում և շատ այլ պետություններում, ներառյալ ԱՊՀ-ն: Երկրների բավականին լայն լուսաբանումը պայմանավորված է հայոց լեզվի նկատմամբ մեծ հետաքրքրությամբ և այն սովորելու ցանկությամբ, որպեսզի կարողանան ազատորեն շփվել իրենց հայրենի լեզվով խոսող ընկերների, հարազատների ու ծանոթների հետ, կարդալ գրքեր և բանաստեղծություններ, դիտել ֆիլմեր հայերենով:
Միայն Հայաստանում ապրում է մոտ 3.5 միլիոն հայ, Լեռնային Ղարաբաղում ՝ ավելի քան 160 հազար, Ռուսաստանի Դաշնությունում ՝ շուրջ 2 միլիոն, Ամերիկայում առնվազն 1 միլիոն, իսկ Վրաստանում ՝ շուրջ 400 հազար: Երկրները, ինչպիսիք են Ֆրանսիան, Լիբանանը, Իրանը, Սիրիան, Ավստրալիան, Արգենտինան և շատերը, հայտնի են նաև հայերի մեծ համայնքներով: Զարմանալի չէ, որ համաշխարհային այսպիսի տարածմամբ, հայոց լեզուն վայելում է մեծ ուշադրություն, և շատ մարդիկ, իրենց մասնագիտության, հետաքրքրությունների, հոբբիների կամ այլ պատճառներով, սկսում են ուսումնասիրել այն:
րպես է խոսում մոտ 6,7 միլիոն մարդ, հիմնականում Հայաստանում եւ Լեռնային Ղարաբաղում (իրականում Անդրկովկասի տարածաշրջանում չճանաչված անկախ հանրապետություն): Բացի այդ, հայոց լեզվի կրողներն ապրում են շատ այլ երկրներում, որոնց թվում `Ռուսաստան, Վրաստան, Ուկրաինա, Թուրքիա, Իրան, Կիպրոս, Լեհաստան եւ Ռումինիա: Լեզուների անունների համարժեքը — Հայեր:, Հայերեն շատ բառեր են տեղի ունեցել հին պարսկական լեզվի նման խոսքերից, ինչը ցույց է տալիս իրենց ընդհանուր հնդեվրոպական ծագումը:

Եգիպտոսի ամենահնագույն և կարևորագույն աստվածներից մեկը կոչվում է Հորս (Horus -Աստվածային բազե), որը նաև մեկ այլ անվանում ունի, կոչվում է Հեռու (Heru): Եթե ​​դուք փորձեք փնտրել Հեռու Հորս (Heru Horus) բառը, ապա կարող եք գտնել, որ այս Աստվածը հայտնի է որպես Հեռու անվանմամբ, որն էլ եգիպտացիների հավատքում նշանակում է «հեռավոր մի տեղ»: Եթե ​​դուք թարգմանեք Հեռու բառը բոլոր հնագույն լեզուներում, ապա կտեսնեք, որ նրանք չունեն հեռավոր կամ հեռու նշանակությունը, սակայն ինչպես բոլորս գիտենք հեռավոր կամ ‘Heru’ բառը հայերենում նշանակում է հեռու:

Դուգլաս Դերրին, Վալտեր Բրայան Էմերին և Ուիլյամ Ֆլինդերս Փիթրին արմենոիդ ռասսան անվանում էին դինաստիա, և հենց այդ նույն դինաստիան հայտնի էր որպես «Հորս հետևորդները» կամ «բազեի ցեղ»: Հայկական ժառանգության մեջ բազեն ներկայացնում էր կարևորագույն խորհրդանիշ և պատկերված էր ամբողջ հայկական եկեղեցիների գագաթին Հիսուս Քրիստոսի հետ, բազեների գլուխները ուղղված դեպի ներքև, խորհրդանշելով «բազեի սուզվելը», որն էլ հնարավորություն էր տալիս թռչել դեպի ամենաարագ և մեծագույն բարձունքները: Բազեն ամբողջ աշխարհի ամենաարագ կենդանին է, և կարող է թռչել ավելի բարձր, քան որևէ այլ թռչուն: Այն նաև հայտնի է որպես երկնքի դարպասների պաշտպան:

Կայքեր վորտեղից ես վերցրել եմ այս տեղեկություննորը:
1-https://armfilm.co/hy/blog/16941-hayots-lezvi-patmutyuny-yev-arrandznahatkutyunnery.html
2-https://ap37.ru/hy/salting-pickling-cabbage/armyanskaya-yazykovaya-gruppa-armyanskii-alfavit-istoriya-armyanskogo-yazyka.html
3-https://blog.168.am/blog/63573.html

Սեղծագործության ընթերցանություն-Թոմ Սոյերի արկածները:

1.հեղինակի ու ստեղծագործության ընտրությունը:
Մայրիկիս խորհրդով:

2.ստեղծագործության ասելիքը համաձայն եմ թե ոչ:
Ստեղծագործության ասելիքն է՝ երբեք մի հանձնվիր, որի հետ ես ևս համաձայն եմ:

3.հավանած կամ չհավանած հերոս:
Հավանած հերոս-Թոմ Սոյեր
Չհավանծ հերոս-Հնդկացի Ջոն

4.խորհուրդ կտամ թե չեմ տա և ինչու:

Գիրքը շատ արկածային է և հետաքրքիր: Խորհուրդ կտամ կարդալ:

Գրաբարի ձեռնարկից կարդալ Վարդան Այգեկցու առակներից մեկը, այդ առակին կցված առաջադրանքները կատարել, առակը գրաբար ընթերցմամբ տեսագրել:
Վարդան Այգեկցի

Կտակ վասն գանձի

Իմաստասեր ոմն աղքատ ուներ ծոյլ որդիս եւ ի ժամ մահուն կոչեաց զորդիսն եւ ասէ.
-Ով որդեակք, բազում գանձ կայ պահեալ ի հարցն իմոց յայգին մեր, իսկ զտեղին ոչ ցուցանեմ ձեզ, այլ որ աշխատի եւ խորագոյն փորէ, նա գտանէ զգանձն:
Եւ յետ մահուն հօրն,սկսան որդիքն ջանալ մեծու աշխատութեամբ եւ զօրանալ եւ ետ բազում պտուղ եւ ելից զնոսա գանձիւ:

Հետևյալ բառերը և բառակապակցություննեևը աշխարհաբար դաձրու:

Ասէ-ասում է
Որդիքն-որդիները
Սկսան-սկսեցին
Յայգին-այգում
Մեր-մայր
Զգանձն-գանձը
Սկսաւ-սկսեց
Բազում պտուղ-սատ պտուղներ
Ետ բազում պտուղ-տվեց բազում պտուղները

Աշխարհաբար դաձրու առակը

Մի իմաստասեր աղքատ մարդ ուներ ծույլ որդիներ և իր մահվան ժամին կանչեց որդիներին և ասաց.
-Որդիներ, իմ հայրերից մնացած բազում գանձեր կան պահված մեր այգում, բայց տեղը ձեզ չեմ ցույց տա:Ով որ աշխատի և խորը փորի, նա կգտնի գանձերը:
Հոր մահվանից հետո որդիները սկսեցին աշխատել մեծ չարչարանքով և դա բազում պտուղներ տվեց և լցրեց նրանց գանձով:

Ինչից է երևում հոր իմաստասեր լինելը:
Հայրը իմաստասեր էր, քանի որ ստիպեց որդիներին աշխատելով հարստանալ:
Մեկ նախադասությամբ գրիր՝ ի՞նչ է ցույց տալիս առակը:
Ով աշխատի՝ նա կուտի:

Արծիւն երթայր յերկինս, եւ հարին զնա նետիւ: Եւ նա զարմացաւ, թէ ո՞վ զայս արար: Հայեցաւ եւ ետես զնետն` զփետուրն իւր եւ ասէ.
-Վա՛յ ինձ, զի յինէն է պատճառ սպանման իմոյ:

վարժ կարդալ

Բաց թողած տեղերում լրացրու բ, պ, փ.

ա/ ալեծուփ, աղբակույտ, աղբյուր, ամբարիշտ, ամբարձիչ, ամենասուրբ, ամպհովանի, ամրակոփ, անխաբ, անխափան, ապշել, ապստամբել, արբենալ, ափսե, ափսոսալ, բամփ, բամբասել, բամփել, բորբ

բ/ Գաբրիել, գամփռ, գինարբուք, գիպս, գոմաղբ, գռփել, գրաբար, դարբին, Աբխազիա, աղբանոց, Արփինե, դարպաս, դափնեպսակ, եղբայր, երբ, երբեմն, երբևիցե, երեսսրբիչ, երկնահուպ, երփներանգ, զամբիկ

գ/ ըմբշամարտ, ըմբոշխնել, ընդհուպ, թարփ, թափառաշրջիկ, թափք, թմբլիկ, թմբկաթաղանթ, թփրտալ, թրմփալ, թփթփացնել, թփուտ, ժայռակոպ, իբրև, լեփ-լեցուն, լիրբ, խաբեբա, խափկանք, խարխափել, խծբծանք, նրբանցք

դ/ նրբիրան, ողբերգություն, սրբապատկեր, աղբարկղ, դափնեվարդ, երբեմնի, երբևէ, խոպան, երփներանգ, թափթփել, խաբել, խոպ, ծոպավոր, Ծոփք, ծպտուն, կառափնարան, կոպ

ե/ կոփվել, Հակոբ, համբակ, Համբարձում, համբերություն, համբույր, հապճեպ, հարբեցող, հարբուխ, հափշտակել, հենացուբ, հպանցիկ, Հռիփսիմե, հուսախաբ, ձերբազատվել, ճամփորդ, ճեպընթաց, ճողոպրել

զ/ նրբաճաշակ, շերեփուկ, ողբանվագ, հապշտապ, ձերբակալել, ճամպրուկ, ճեփ-ճերմակ, նրբակազմ, նրբանկատ, շեփորահար, սիբեխ, ողբերգակ

է/ աղբահավաք,  ոսկեծոպ,  ոսկեծուփ,  պատշգամբ,  որբանոց, սեպտեմբեր, սեփականություն, սեփ-սև, նրբին, սթափվել, սրբազան, սրբագրել, սրբապատկեր, սրտատրոփ, սփրթնել, վիրապ

Տեղեկատվական աղբյուրներից գտնել և ներկայացնել

• ինչ տոն է Թարգմանչաց տոնը:
  Սուրբ Թարգմանչաց տոն (ամբողջական անվանումը՝ Սրբոց թարգմանչաց վարդապետացն մերոց), հայ ժողովրդի ազգային-եկեղեցական տոներից է, նշվում է Սուրբ Խաչի տոնի չորրորդ կիրակիին հաջորդող շաբաթ օրը։ Խորհրդանշում է հայոց գրերի գյուտը, Աստվածաշնչի հայերեն առաջին թարգմանությունը, թարգմանչաց շարժումն ու հայ դպրության սկիզբը։ Հայ առաքելական եկեղեցին «Սրբոց թարգմանչաց վարդապետացն մերոց» անվան ներքո տոնում է վեց թարգմանիչների՝ Մեսրոպ Մաշտոցի, նրա ավագ ու կրտսեր աշակերտների՝ Եղիշեի, Մովսես Խորենացու, Դավիթ Անհաղթի, ինչպես նաև Գրիգոր Նարեկացու և Ներսես Շնորհալու հիշատակը։
  
  
• թարգմանական գործի կարևորությունն ու նշանակությունը հայ ժողովրդի կյանքում
  Հայ գրերի գյուտով և Աստվածաշնչի թարգմանությամբ հիմք է դրվել հայ հոգևոր-մշակութային նոր շարժման, որը մեր ազգի ՈՍԿԵԴԱՐԸ դարձավ:
  Թարգմանիչները հիմք դրեցին ազգային ինքնուրույն գրականության, ճարտարապետության, պատմագրության, բժշկության, փիլիսոփայության, աստվածաբանության, երաժշտության, որով մենք քաղաքակիրթ աշխարհի լիիրավ անդամը դարձանք: Այդ նրանք էին, որ գրեթե ոչնչից ստեղծեցին ինքնատիպ մի մշակույթ, որ ուրիշ ոչ մեկ ազգի հետ չես շփոթի: Այդ նրանց ջանքերով էր, որ ազգը համախմբվեց միասնական մեկ հավատքի շուրջ և կարողացավ ետ վանել ճակատագրի դառը փորձությունները:
  
• հայ առաջին թարգմանիչները և նրանց թարգմանությունները
  Հայերեն առաջին թարգմանական գրականությունը եղել է Աստվածաշունչը։ Ֆրանսիացի գիտնական Լա Կրոզը (1661–1719 թթ.) այն անվանել է «Թագուհի թարգմանչաց»։ Թարգմանիչներն Աստվածաշունչը թարգմանում էին լրացումներով, ինչպես նաև տարբեր թարգմանված եզրերի ներմուծմամբ։ Թարգմանության մի մասը կատարվել է ասորերենից, իսկ մյուս մասը՝ հունարենից։ Աստվածաշնչի գլխավոր թարգմանիչներն էին Սահակ Պարթևը, Հովսեփ Պաղնացին, Կորյուն Սքանչելին, Ղևոնդ Անանդեցին և Հովհաննես Եկեղեցացին։

• Բացատրիր ,, հոգում կրակ ունենալ,, արտահայտությունը
  Հավատք ունենալ:
• ,,Աշխարհը  խավարի մեջ կընկղմվի,, — այսինքն՝ ինչ կլինի …
  Այսինքն՝ աշխարհը գոյություն չի ունենա:
• Տեքստում գտիր վարժապետ, օջախ, անախորժ, բորբոքվել, վաղօրոք, խարդախ, շիջանել, սուզվել բառերի հոմանիշները
  Վարժապետ-ուսուցիչ
  Օջախ-խարույք
  Անախորժ-անդուր,տհաճ
  Բորբոքվել-թեժանալ
  Վաղօրոք-նախապես
  Խարդախ-կեղծ
  Շիջանել-հանգցնել
  Սուզվել-կընկղմվի
• ինչ է հոգևոր ուղին և ինչպես ես այն անցնում դու (ստեղծագործական աշխատանք):
  Ինձ համար հոգևոր ուղին կրթությունն ու ինքնակրթություն է: Կրթվելով մարդը սկսում է ճանաչել ինքն իրեն և իրեն շրջապատող աշխարհը: Երբ մարդը սկսում է ինքն իրեն ավելի լավ ճանաչել, նա սկսում է արժևորել իր ուժեղ և թույլ կողմերը, կարողանում է դիմակայել կյանքի դժվարություններին և կարևորում է հոգևոր բարիքները: ճանաչելով մեզ շրջապատող աշխարհը՝ մենք ավելի լավ ենք հասկանում բնության երևույթները և սկսում ենք գնահատել ամեն մի չնչին բանը մեր կյանքում:
  Այսպիսով, կրթվելով մարդը սկսում է հոգևորը վերադասել նյութականից:
  Ես փորձում եմ ինքնակրթվել ավելի ժամանակակից մեթոդներով, օրինակ՝ սիրում եմ դիտել գիտական հաղորդումներ տարբեր երևույթների մասին և ընդլայնել իմ աշխարհի ընկալումը: