Рубрика: Ֆիզիկա

1.Ինչպես կարելի է ապացուցել օդի առկայությունը մեր շրջապատում:

Մեր շրջապատում կան մարմիներ, որոնք ասնտեսանելի են։ Դրանց գոյության մասին դատում ենք՝ ելնելով մեր ամենօրյա փորձից։ Օրինակ՝ եթե արագ սլացող ավտոմեքենայի պատուհանից դուրս հանենք ձեռքը, ապա կզգանք ավտոմեքենայի շարժմանը հակառավ ուղղված ազդեցություն, որը հետ է հրում ձեռքը։ Դա շրջապատի օդի ազդեցությունն է ձեռքի վրա։ Մենք շրջապատված ենք օդով և ապրում ենք՝շնչելով այն։

2.Ինչ է մթնոլորտը:

Երկրագունդը շրջապատող գազային թաղանթը կոչվում է մթնոլորտ։

Երկրագնդի մթնոլորտը կազմող գազերի խառնուրդն ընդունված է անվանել օդ։

3.Ինչ գազերից է հիմնականում բաղկացած մթնոլորտը: 

Օդի բաղադրության մեջ մտնում են ազոտ (78%), թթվածին (21%) և այլ գազեր (1%)։

4.Ինչու մթնոլորտի մասնիկները չեն հեռանում Երկրից դեպի տիեզերք:

Oդի մոլեկուլներն անընդհատ և անկանոն շարժման մեջ են գտնվում։ Նրանք չեն լքում Երկիրը և հեռանում դեպի տիեզերական տարածություն, քանի որ նրանց արագությունը չի բավարարում Երկրագնդի ձգողության սահմաններից դուրս գալու համար, դրա համար նրանք պետք է շատ մեծ արագություն ունենան՝ 11,2 կմ/վ։ Մոլեկուլների մեծ մասի արագությունն օդում դրանից զգալիորեն փոքր է։

5.Ինչու մթնոլորտի մասնիկները չեն կուտակվում Երկրի մակերևույթին:

Երկրային մթնոլորտը որոշակի սահմաններ չունի: Օդի խտությունը մթնոլորտում բարձրությանը զուգընթաց նվազում է :

Երկրագնդի  մթնոլորտը 1000 և ավելի կիլոմետր դեպի վեր է տարածվում։ Անօդ տարածության հետ մթնոլորտը հստակ սահմաններ չունի։ Մթնոլորտի վերին շերտերը շատ նոսր են և աստիճանաբար անցում են կատարում դեպի միջմոլորակային դատարկ տարածություն։

Բարձրության նվազմանը զուգընթաց՝ օդի խտությունն աճում է։ Երկրագնդի օդային թաղանթի ողջ զանգվածի գրեթե 80 %-ը կենտրոնացած է երկրագնդի մակերևույթից մինչև

15 կմ բարձրության սահմաններում։  0°C ջերմաստիճանում ծովի մակերևույթի վրա օդի խտությունը  1,29 կգ/մ³  է։

6.Ինչու է օդը ճնշում գործադրում մարմինների վրա:

Երկրագնդի ձգողականության պատճառով օդի վերին շերտերը ճնշում են միջին շերտերին, իսկ վերջիններս էլ՝ ստորին շերտերին։ Օդի կշռով պայմանավորված ամենամեծ ճնշումը երկրագնդի մակերևույթի և մակերևույթի վրա գտնվող բոլոր մարմինների վրա է:

7.Ինչն են անվանում մթնոլորտային ճնշում:

Երկրագնդի մթնոլորտի կողմից նրանում գտնվող մարմինների վրա գործադրվող ճնշումը կոչվում է մթնոլորտային ճնշում։

8.Ինչու է ջուրը խողովակում  բարձրանում  մխոցի հետևից:

Ջուրը խողովակում բարձրանում է մխոցի հետևից, քանի որ մխոցի ազատած ծավալը մթնոլորտային ճնշման հետևանքով իսկույն լցվում է ջրով։

9.Բացատրել Տորիչելիի փորձը:

Առաջինը Տորիչելլին առաջարկեց փորձ, որի միջոցով կարելի է չափել մթնոլորտային ճնշումը:

Փորձը կատարեց Գալիլեյի աշակերտ Վ. Վիվիանին։ Դրա համար նա օգտագործեց մոտավորապես մեկ մետր երկարություն ունեցող, մի ծայրը զոդված, թափանցիկ ապակյա խողովակ։ Խողովակը լցնելով սնդիկով և բաց ծայրը մատով փակելով Վիվիանին այն շրջեց ու իջեցվում սնդիկով լցրած լայն գավաթի մեջ։ Երբ նա մատը ետ քաշեց և խողովակի ծայրը բացեց, սնդիկի մի մասը խողովակից թափվեց, և վերին մասում առաջացավ  անօդ տարածություն՝ «տորիչելյան դատարկություն»։

10. Ինչ կառուցվածք ունի սնդիկային ծանրաչափը:

Եթե սնդիկով լի ապակե խողովակին ամրացնենք ուղղաձիգ սանդղակ, ապա կստանանք մթնոլորտային ճնշումը չափելու պարզագույն սարք։ Կստանանք սնդիկային բարոմետր (հունարեն բարոս՝ ծանրություն բառից) կամ ծանրաչափ։

11. Ինչ կառուցվածք ունի անհեղուկ ծանրաչափը:

Անհեղուկ ծանրաչափեր (բարոմետր-աներոիդ), որի հիմնական մասը մետաղե առաձգական տուփիկն է, որից հանված է օդը (տե՛ս նկարը), նրա կափարիչը պահվում է զսպանակով, որին ամրացված է սլաքը: Մթնոլորտային ճնշման հետևանքով փոփոխության հետևանքով տուփիկը սեղմվում է, սլաքը շարժվում և ցույց տալիս համապատասխան փոփոխությունը:

1.Ինչպե՞ս է փոփոխվում մթնոլորտային ճնշումը Երկրի մակերևույթից վեր բարձրանալիս:

Երկրի մակերևվույթից վեր բարձրանալիս օդի շերտի հաստությունը նվազում է, և օդը սկսում է քչանալ։

2.Ինչու է մթնոլորտային ճնշման արժեքը կախված տվյալ վայրի բարձրությունից:

Երկրի մակերևույթից վեր բարձրանալիս օդի շերտի հաստությունը նվազում է, և նրա գործադրած ճնշումը փոքրանում է։

3.Ինչ նմանություն կա հեղուկի սյան և մթնոլորտային օդի սյան ստեղծած ճնշումների միջև:

Ճնշումը հեղուկում նույնպես կախված է տվյալ մակարդակից վեր ընկած հեղուկի սյան շերտի հաստությունից, որքան հաստ է այդ շերտը այնքան մեծ է հեղուկի գործադրած ճնշումը։

4.Կարելի՞ է արդյոք մթնոլորտային ճնշումը հաշվարկել հիդրոսատատիկ ճնշման բանաձևով: Ինչու՞:

Մթնոլորտային ճնշումը հաշվարկելիս չի կարելի օգտվել հիդրոստատիկ բանաձևից քանի որ օդի խտությունը փոխվում է բարձրությունից։

5.Ինչ է բարձրաչափը?

Բարձրաչափը ցույց է տալիս վերելքի բարձրությունը։

6.Ինչ սկզբունքով է գործում ջրմուղը:

Բնակչությանը, ինչպես նաև գործարաններին, ֆաբրիկաներին և տարաբնույթ արտադրական այլ միավորներին ջուր մատակարարող ինժեներական կառույցները կոչվում են ջրմուղ։

7.Նկարագրել մխոցավոր հեղուկային պոմպի կառուցվածքն ու աշխատանքը:

Աշխատանքի սկզբունքի բացատրությունը.

Հիմնական աշխատանքային մասերն են` (1) մխոցը և (2) փականով գլանը։ Երբ մխոցն իջնում է ներքև, նրա տակ գտնվող ջուրը փակում է (1) փականը և բացում (2) փականը։ Այս բաց փականի միջով գլանի ներսում գտնվող ջուրը (3) խողովակով սկսում է մղվել դեպի վերևում գտնվող ջրի տարողությունը (օրինակ՝ ջրաճնշման քաղաքային աշտարակի տարողությունը)։

Մխոցը բարձրանալու ժամանակ (2) փականը փակվում է, իսկ (1) փականը, ընդհակառակը, բացվում։ (4) խողովակի միջով ջուրը մտնում է գլանի մեջ և բերնեբերան լցնում այն։ Մխոցի հետագա իջեցումների ու բարձրացումների ընթացքում գործընթացն անընդհատ կրկնվում է, և ջուրը բաժին-բաժին մղվում է ջրի տարողություն (3) խողովակի միջով։

8.Ինչ է ջրաբաշխական մամլիչը:

Ջրաբաշխական մամլիչը պարզ մեխանիզմների նման հնարավորություն է տալիս փոքր ուժով մեծ ուժ ստանալ, այսինքն, ուժի մեջ շահում ստանալ:

9.Ո՞ր օրենքի հիման վրա է գործում ջրաբաշխական մամլիչը: 

Համաձայն Պասկալի օրենքի, հեղուկներն ու գազերն իրենց վրա գործադրվող ճնշումը միատեսակ են հաղորդում բոլոր ուղղություններով։

Հեղուկների այդ հատկությունը հնարավորություն ստեղծեց կառուցել տարբեր մեքենաներ, որոնց գործողությունը հիմնված է հեղուկների շարժման և հավասարակշռության օրենքների վրա: Այդ մեքենաներն անվանում են հիդրավլիկ (հունարեն հիդրո՝ ջուր և ավլոս՝ խողովակ բառերից): Դրանց թվին է պատկանում ջրաբաշխական մամլիչը:

Մեխանիկայի «ոսկե կանոնը» և ջրաբաշխական մամլիչը: Կորուստ ճանապարհի մեջ

Ջրաբաշխական մամլիչում չենք կարող շահել աշխատանքի մեջ: Իրոք, երբ փոքր մխոցը F1 ուժի ազդեցության տակ h1-ով տեղափոխվում է ներքև, ձախ գլանում հեղուկի ծավալը փոքրանում է S1h1-ով ,  իսկ աջ գլանում՝ մեծանում S2h2-ով:

Քանի որ հեղուկն իր ծավալը չի փոխում (փոխում է մի այն ձևը), ապա՝ S1h1=S2h2

Ուրեմն, քանի անգամ շահում ենք ուժի մեջ, այնքան անգամ կորցնում ենք ճանապարհի մեջ:

1.Ո՞ր ուժն ՝ կոչվում Արքիմեդի ուժ:

Հեղուկի կողմից մարմնի վրա ազդող բոլոր ուժերը փոխարինենք մի ուժով, որը մարմնի վրա նույն ազդեցությունն է գործում, ինչ որ այդ ուժերը միասին վերցրած։ Քանի որ այդ ուժն ուղղված է ուղղաձիգ դեպի վեր, այն անվանում են դուրս հրող ուժ։  Այդ ուժն այլ կերպ անվանում են արքիմեդյան ուժ:

2.Ինչպե՞ս է ուղղված Արքիմեդյան ուժը:

Ճնշման գերակշիռ ուժերն ազդում են ներքևից վերև։ Հենց դա էլ ստիպում է որոշ  մարմինների ջրից դուրս լողալ։

Արքիմեդյան (դուրս հրող) ուժը մարմնի վրա ազդում է ոչ միայն ջրում, այլև կամայական  այլ հեղուկում, քանի որ հիդրոստատիկ ճնշումն առկա է բոլոր հեղուկներում և տարբեր խորություններում տարբեր արժեքներ ունի։

3.Ինչու՞ շունը ջրում հեշտությամբ դուրս է քաշում խեղդվող մարդուն, սակայն հանելով ափ, չի կարողանում մարդուն տեղից շարժել:

Քանի որ այդ ուժն ուղղված է ուղղաձիգ դեպի վեր, այսինքն ջրի մեջ դուրս է հրում մարդուն, այդ դեպքում դուրս հրող ուժի շնորհիվ շան համար ավելի հեշտ է ջրի մեջ դուրս քաշել մարդուն։

4. Ինչպես կարելի է համոզվել, որ հեղուկի մեջ ընկղմված մարմնի վրա հեղուկն ազդում է դուրս մղող ուժով:

Հեղուկի մեջ ընկղմված մարմնի վրա ազդող դուրս հրող ուժը հավասար է այդ մարմնի կողմից արտամղված հեղուկի կշռին։

Այս օրենքը հայտնաբերել է Արքիմեդը և այդ պատճառով այն կոչվում է Արքիմեդի օրենք։

Հեղուկի մեջ ընկղմված մարմնի վրա ազդող դուրս հրող ուժը հավասար է այդ մարմնի կողմից արտամղված հեղուկի կշռին։

5.Նկարագրեք փորձ, որն ապացուոցում է արքիմեդյան ուժի գոյությունը  գազերում:

6.Որն է հեղուկում արքիմեդյան ուժի աաջացման պատճառը:

Արքիմեդյան ուժն առաջանում է հեղուկի և մարմնի փոխազդեցության հետևանքով։

7.Ինչ մեծություններից է կախված Արքիմեդյան ուժը:

Այդ ծավալը  հավասար է մարմնի այն մասի ծավալին, որը խորասուզված է հեղուկի մեջ։

Եթե մարմինը հեղուկի մեջ խորասուզված է ամբողջովին, ապա արտամղված հեղուկի ծավալը համընկնում է մարմնի ամբողջ V  ծավալին։ 

Արքիմեդյան ուժը կախված է մարմնի ծավալից։

8.Ձևակերպել Արքիմեդի օրենքը:

Հեղուկն իր մեջ ընկղմված մարմնի վրա ազդում է ուղղաձիգ դեպի վեր ուղղված ուժով, որը հավասար է մարմնի արտամղած հեղուկի կշռին։

9.Նկարագրեք փորձ, որով կարելի է ստուգել Արքիմեդի օրենքը:

Որևէ հեղուկի մեջ այս կամ այն մարմնի վրա ազդող արքիմեդյան ուժը որոշելու համար անհրաժեշտ է հետևյալը. այդ մարմինը նախ՝ կշռել օդում, ապա՝ հեղուկում, և հաշվել ստացված արժեքների տարբերությունը։ Այդ տարբերությունն էլ հենց կլինի արքիմեդյան ուժը :

(1) զսպանակից կախենք (2) փոքր դույլը, դրանից  կախենք գլանաձև (3) մարմինը  (տե՛ս նկար)։ Հենարանի վրա նշելով ցուցիչ սլաքի դիրքը ( ա)՝ գլանաձև մարմինը մտցնենք հեղուկով լցված անոթի մեջ, որում հեղուկի մակարդակը հասնում է ջրթափ փողրակին ( բ)։ Հեղուկի մի մասը, որի ծավալը հավասար է գլանաձև մարմնի ծավալին, անոթից կթափվի բաժակի մեջ ( բ)։

Միևնույն ժամանակ գլանաձև մարմնի կշիռը հեղուկի մեջ կպակասի, և զսպանակին ամրացված ցուցիչ սլաքը վեր կբարձրանա։ Պարզենք, կապվա ՞ծ է արդյոք սլաքի նոր ցուցմունքը, այսինքն մարմնի կշիռը հեղուկում  արտամղած ջրի քանակի հետ։ Պարզելու համար լցնենք բաժակի ջուրը  դույլի մեջ (գ)։ Կտեսնենք, որ ցուցիչ սլաքը վերադառնում է իր նախկին դիրքին (գ)։

Դա նշանակում է, որ մարմնի արտամղած ջրի քանակը կշռում է ճիշտ այնքան, որքան իր կշռից կորցնում է հեղուկի մեջ սուզված մարմինը։

§36. Հիդրոստատաիկ ճնշում: Հեղուկի ճնշումն անոթի հատակին և պատերին:

§37. Ճնշումը ծովերի և օվկիանոսների հատակին: Ծովային խորությունների ուսումնասիրությունը: 

1.Ինչ նմանություն կա սեղմված հեղուկի (կամ գազի) և սեղմված զսպանակի միջև: 

Եվ զսպանակում և հեղուկում սեխմելիս առաջանում են առաձգականության ուժեր

2.Իսկ ինչով են դրանք տարբերվում:     

Սեխմված զսպանակն ազդում է մխոցի և անոթի հատակի վրա, իսկ սեղմված հեղուկն ազդում է և մխոցի, և հատակի և պատերի վրա։

3.Նկարագրել և բացատրել Պասկալի փորձը:

Պասկալը վերցրել է փայտե տակառ և այն լցրել լիքը ջրով։ Տակառի կափարիչի վրա արված  տառին ուղղաձիգ դիրքով ամրացրել է երկար խողովակ։ Խողովակի մեջ ջուր է լցրել՝ քիչ — քիչ ավելացնելով վերջինիս քանակը։ Երբ խողովակում ջրի մակարդակը հասել է որոշակի բարձրության, տակառի կողմնային պատերը ճեղքվել են, և ջուրը դուրս է ցայտել բացված ճեղքերից։ Այսինքն՝ խողովակի մեջ լցված ջուրը  տակառի ներսում ստեղծում է հավելյալ ճնշում։ Համաձայն ճնշման սահմանման՝ p=F/S, որտեղ S-ը խողովակի լայնական հատույթի մակերեսն է, իսկ F-ն խողովակում լցված ջրի կշիռը։ Այդ հավելյալ ճնշումն առաջացնում է տակառի ջրի լրացուցիչ սեղմում։ Դրա հետևանքով տակառի ներսի բոլոր մասերում ջրի ճնշումն ավելանում է հավելյալ ճնշման չափով։

4.Ձևակերպել Պասկալի օրենքը:

Հեղուկներն ու գազերը իրենց վրա գործադրվող ճնշումը միատեսակ են հաղորդում բոլոր ուղղություններով։ Այս օրենքը կրում է  այն հայտնագործող Բլեզ Պասկալի անունը՝ Պասկալի օրենք:

5.Ինչ է հիդրոստատաիկ ճնշումը:

Հանգիստ վիճակում գտնվող հեղուկի կողմից գործադրվող ճնշումը կոչվում է հիդրոստատիկ ճնշում։

6.Կախված է արդյոք անոթի հատակին հեղուկի ճնշումն անոթի ձևից:

Հեղուկի ներսում կամայական խորության տակ հիդրոստատիկ ճնշումը նույնն է՝ անկախ անոթի ձևից, որի մեջ գտնվում է հեղուկը։

7.Գրեք բաց անոթի հատակին  անշարժ հեղուկի ճնշման բանաձևը:

p=Pgh

որտեղ p-ն հեղուկի խտությունն է, հ-ն հեղուկի շերտի հաստությունը։

8.Գրեք հեղուկի ազատ մակերևույթից հ խորությամբ կետում անոթի պատի վրա հիդրոստատիկ ճնշման բանաձևը:

p = p_o+ ρgh

9.Ծովում ինչ խորությամբ սուզվելիս ճնշումը կլինի 1 ՄՊա:

Յուրաքանչյուր 10մ խորանալիս ճնշումը մեծանում է  մոտավորապես 0,1ՄՊա-ով։ Իրոք p=Pgh բանաձևում տեղադրելով p=1000կգ/մ3, g=10Ն/կգ , h=10մ կստանանք՝ p=1000կգ/մ3×10Ն/կգx10մ=100000 Պա=0,1 ՄՊա։

10.Ինչ է սկաֆանդրը, որքան կարելի է խորասուզվել սկաֆանդրով:

Ջրասուզորդների հատուկ անջրաթափանց հանդերձանք, կարելի է խորանալ մինչև 300-500մ

11.Ինչ է աքվալանգը, բաթիսֆերան, բաթիսկաֆը:

Աքվալանգ-ջրի տակ շնչելու մեխանիկական սարք՝ բաղկացած սեղմված օդով լի անոթից, դիմակից և դրանք միացնող ակվալանգից:

Բաթիսֆերա-գնդաձև խցիկ է, որի ներսում տեղակայվում են ծովային մեծ խորություններ (մինչև 1 կմ) դիտելու համար նախատեսված սարքեր։

Բաթիսկաֆ-ծովերի և օվկիանոսների մեծ խորություններում գիտական և հետազոտական աշխատանքներ կատարելու համար նախատեսված խորջրյա ինքնագնաց սարքեր են, կարող են ջրասուզակներից շատ ավելի խորն ընկղմվել։

§33. Գազի ճնշումը:

§34. Ճնշման ուժերի բնույթը հեղուկներում: Հեղուկի ճնշումը:

Որ ֆիզիկական մեծությունն է կոչվում ճնշում: Գրեք բանաձևը:

Ճնշումը բնութագրում է 2 հպվող մարմինների փոխազդեցությունը և հավասար է հպման մակերևույթին ուղղահայաց ազդող ուժի հարաբերությանը մարմինների հպման մակերևույթի մակերեսին

p=F/S

Ինչ ֆիզիկական իմաստ ունի ճնշումը: 

Ճմշումը բնութագրում է երկու հպվող մարմինների փոխազդեցությունը և հավասար է հպման մակերևույթին ուղղահայաց ազդող ուժի (ճնշման ուժի) հարաբերությանը մարմինների հպման մակերևույթի մակերեսին:

Որոնք են ճնշման միավորները:

Ճմշման միավոր է համարվում այն ճնշումը, որն ստեղժվում է 1մ² մակերեսով մակերևույթի տեղամսաի վրա 1Ն ճնշման ուժ ազդելիս: Ճնշման միավորի սահմանումը՝ 1Պա=1Ն/մ²:

Ինչով է պայմանավորված գազի  «ինքնակամ» ընդարձակումը:

Արտաքին ազդեցությունների բացակայության պատճառով գազն ինքն իրեն շարունակ ընդարձակվում է։

Ինչու են գազերը ճնշում գործադրում անոթի պատերին:

Գազի ճնշումն անոթի պատերի (և գազի մեջ գտնվող մարմնի) վրա պայմանավորված է գազի մոլեկուլների հարվածներով:

Ինչ է նշանակում հեղուկները  «հոսուն» են:

Ինչպես գիտենք հեղուկները հոսուն են, հեղուկի առանձին մասերը նկատմամբ, սահել, և դրա համար որևէ ճիգ չի պահանջվում։ Շնորհիվ հոսունության՝ հեղուկի ձևը փոխելիս չեն ծագում առաձգականության ուժեր։

Ինչու է հավասարակշռության վիճակում հեղուկի ազտ մակերևույթը հորիզոնական:

Հեղուկների հոսունությամբ է բացատրվում  հավասարակշռության վիճակում հեղուկի ազատ մակերևույթի միշտ հորիզոնական լինելը։

Բերել հեղուկի ճնշման ուժերի դրսևորման մի քանի օրինակներ:

Օրինակ՝եթե ջրի բաց ծորակը մատով փակենք, ապա մատի վրա կզգանք ջրի ճնշման ուժի ազդեցությունը։

Ինչ բնույթ ունեն հեղուկի ճնշման ուժերը:

Հեղուկներն ու գազերը բոլոր ուղղություններով փոխանցում են ոչ միայն իրենց վրա գործադրվող արտաքին ճնշումը, այլև այն ճնշումը, որ գոյություն ունի իրենց ներսում սեփական մասերի կշռի շնորհիվ։ Հեղուկի վերին շերտերը ճնշում են գործադրում միջին շերտերի վրա, միջին շերտերը՝ ստորին շերտերի վրա, վերջիններս էլ՝ հատակի վրա։ Հանգստի վիճակում գտնվող հեղուկի կողմից գործադրվող ճնշումը կոչվում է հիդրոստատիկ ճնշում։

1.Որ երևույթն է կոչվում դեֆորմացիա:
Դեֆորմացիա արտաքին ուժերի ազդեցությամբ մարմնի ձևի կամ չափերի փոփոխություն։    

2.Բերել դեֆորմացիայի օրինակներ:
Օրինակ՝ երբ երկաթը հալում է․
3.Որ դեֆորմացիան է կոչվում առաձգական, որը՝ պլաստիկ: Բերել օրինակներ:
Այն դեֆորմացիան, որի դեպքում արտաքին ազդեցությունը վերացնելուց հետո մարմինը վերականգնում է իր ձևն ու չափերը, կոչվում է առաձգական, հակառակ դեպքում` ոչ առաձգական կամ պլաստիկ

4. Որ ուժն են անվանում առաձգականության ուժ և ինչպես է այն ուղղված:
Այն ուժը, որն առաջանում է մարմնի դեֆորմացիայի ժամանակ և աշխատում է վերականգնել մարմնի սկզբնական ձևն ու չափերը, կոչվում է առաձգականության ուժ: Ոչ բոլոր դեֆորմացիաների դեպքում է առաջանում առաձգականության ուժ:

5. Ձևակերպել Հուկի օրենքը և գրել բանաձևը:
Առաձգական դեֆորմացիայի ժամանակ մարմնում առաջացած առաձգականության ուժն ուղիղ համեմատական է դեֆորմացայի չափին

6.Ինչից է կախված զսպանակի կոշտությունը:
K գործակիցը կոչվում է կոշտություն և նա կախված է զսպանակի ձևից, չափերից, նյութի տեսակից և պատրաստման եղանակից։ Տվյալ զսպանակի համար այն հաստատուն մեծություն է։

7.Ինչ  միավորով է արտահայտվում կոշտությունը ՄՀ-ում:
1 Ն/մ

8. Ինչ եղանակով կարելի է չափել ուժը: Դրանցից որն է առավել կիրառելի:
Ուժ չափելու համար կան երկու եղանակներ՝ Ա) չափելով նրա ազդեցությանբ դեֆորմացիայի մեծությունը, Բ) չափելով նրա ազդեցությամբ մարմնի արագության փոփոխությունը:

9. Ինչ կառուցվածք ունի պարզագույն ուժաչափը:
Պարզագույն ուժաչափի հիմնական մասը զսպանակն է, որի ստորին ծայրը վերջանում է կեռիկով։ Զսպանակին ամրացված է ցուցիչ։ Երբ զսպանակի կեռիկի վրա ուժ է ազդում, այն սահմանում է ուժաչափի հենքին ամրացված սանդղակի վրայով և ցույց է տալիս ուժի համապատասխան արժեքը։ Չափվան ժամանակ զսպանակը ենթարկվում է միայն առաձգական դեֆորմացիայի, ուստի ուժի ազդեցությունը դադարելուց հետո ցուցիչը վերադառնում է սկզբնական դիրքին։

10. Որ օրենքի վրա է հիմնված ուժաչափի աշխատանքը:
Ուժաչափի աշխատանքը հիմնված է Հուկի օրենքին։

11.Ուժաչափի ինչ տեսակներ գիտեք:
Պարզագույն ուժաչափ, քարշային ուժաչափ

13. Ինչն են անվանում մարմնի կշիռ:
Այն ուժը, որով մարմինը Երկրի ձգողության հետևանքով ազդում է անշարժ հորիզոնական հենարանի կամ ուղղաձիգ կախոցի վրա, կոչվում է մարմնի կշիռ։

14. Ինչ բնույթի ուժ է մարմնի կշիռը:

15. Ինչպես է ուղղված մարմնի կշիռը, և որտեղ է այն կիրառված:

16. Ինչ բանաձևով է որոշվում:մարմնի կշիռը:
P=mg

17. Նշեք մարմնի կշիռի և ծանրության ուժի տարբերությունը:
Մարմնի կշիռը՝ առաձգականության ուժ է, որն ազդում է հենարանի կամ կախոցի վրա, իսկ ծանրության ուժը՝ գրավիտացիոն ուժ է, որն ազդում է մարմնի վրա:

18. Նշեք մարմնի զանգվածի և կշռի տարբերությունը:
Կշիռ՝ զանգված, հասկացությունը կենցաղում անմիջականորեն կապվում է նյութի քանակի հետ: Ի տարբերություն կենցաղի` կշիռ հասկացությունը ֆիզիկայում ոչ թե նյութի քանակի բնութագիր է, այլ մարմինների փոխազդեցության չափ, այսինքն՝ ուժ:

1.Որ մեծությունն է կոչվում նյութի խտություն:
Կոչվում է p

2.Ինչպես է որոշվում նյութի խտությունը:
P=m/v

3.Ինչ միավորներով է արտահայտվում խտությունը:
p

4.Առաջին անոթի մեջ լցրել են ջուր, իսկ երկրորդի մեջ նույն զանգվածով անհայտ հեղուկ: Որ անոթի հեղուկի խտությունն է ավելի մեծ:
1 անոթում

5.Կշեռքի մի նժարին դրված է կապարե չորսու, իսկ մյուսին՝ անագե:

   Ո՞ր նժարին է դրված կապարե չորսուն:
կապարը դա կարմրավուն կուբն է, իսկ անագը սպիտակը

6. Ինչպես կարելի է հաշվել մարմնի զանգվածը, եթե հայտնի են նրա ծավալը և նյութի խտությունը:
v/p=m

7. Ինչպես կարելի է հաշվել մարմնի ծավալը, եթե հայտնի են նրա զանգվածը և նյութի խտությունը:
m/p=v

8.Հայտնի է, որ մետաղի կտորը տաքացնելիս ընդարձակվում է: Այդ դեպքում նշված որ մեծությունը չի փոխվում. ա. ծավալը; բ. զանգվածը; գ. խտությունը:
Բ. զանգվածը

9. Ինչ եք կարծում քանի կիլոգրամ օդ կա ձեր դասասենյակում: Փորձեք հաշվել դասասենյակի օդի զանգվածը: (Նախ հաշվեք դասասենյակի ծավալը, օդի խտությունը համարեք  ρ=1,29 կգ/մ³ ; որոշեք օդի զանգվածը m=?կգ): m =Vρ

10.Համարելով, որ ձեր մարմնի միջին խտությունը մոտավորապես հավասար է  ծովի ջրի խտությանը, հաշվեք ձեր մարմնի ծավալը:
Ծավալը 100կգ

1.Որ շարժումն են անվանում  հավասաաչափ:
Որը մշտապես շարժվում է նույն արագությամբ:

2.Կարելի է արդյոք հավասարաչափ համարել՝

ա. ժամացույցի սլաքի ծայրակետի շարժումը, այո

բ. թելից կախված գնդիկի տատանողական շարժումը, ոչ

գ. ջրի շարժումը գետում, որի հունը մեկ լայնանում է մեկ՝ նեղանում, ոչ

դ. մետրոյի շարժասանդուղքի շարժումը: ոչ

3.Որ մեծությունն է կոչվում հավասարաչափ շարժման արագություն ՝գրել բանաձևը:

4.Ինչ միավորներով է չափվում արագությունը՝ ՄՀ-ում: 
մ/վ

5.Ինչպես որոշել հավասարաչափ շարժվող մարմնի անցած ճանապարհը,եթե հայտնի է նրա արագությունը ու շարժման ժամանակը,գրել բանաձևը, 
s=t:v

6.Ինչպես որոշել հավասարաչափ շարժվող մարմնի անցած ճանապարհը,եթե հայտնի է նրա արագությունը ու շարժման ժամանակը,գրել բանաձևը, 
v•t

7.Ինչպես որոշել հավասարաչափ շարժման ժամանակը, եթե հայտնի են մարմնի արագությունն ու ճանապարհը,գրել բանաձևը: 
s:v

8.Ինչ է վեկտորը, ինչ է սկալյարը: Այն մեծությունները, որոք բացի թվային արժեքից ունեն նաժ ուղղություն կոչվում են վեկտորներ: Այն մեծությունները որոնք չունեն ուղղություն և բնութագրվուվ են թվային արժեքով կոչվում են սկայլար:

9.Արտահայտեք մ/վ — ով.

      1կմ/վ    =  1000մ/վ ;   54կմ/ժ  =  15մ/վ ;

      36կմ/ժ  =  մ/վ ;    8կմ/ժ  =  4,5մ/վ :

10. Ինչպես է կախված  հավասարաչափ շարժվող մարմնի անցած ճանապարհը ժամանակից:

11.Ինչ տեսք ունի հավասարաչափ շարժման ճանապարհի գրաֆիկը:

1.Ինչն են անվանում մեխանիկական շարժում:

Մարմինների դիրքի փոփոխությունն է այլ մարմինների նկատմամբ, ժամանակի ընթացքում:

2.Բերել մեխանիկական շարժման օրինակներ:

Օրինակ՝  սլացող ավտոմեքենաները:

3.Որ մարմինն են անվանում հաշվարկման մարմին:

Որպեսզի կարողանանք եզրակացություն անել մարմնի շարժման վերաբերյալ, պետք է նախ՝ ընտրենք որևէ մարմին, հետո տեսնենք` փոխվո՞ւմ է արդյոք դիտարկվող մարմնի դիրքն ընտրված մարմնի նկատմամբ, թե՞ ոչ: Այդ մարմինն ընդունված է անվանել հաշվարկման մարմին:

4.Շարժվող գնացքի վագոնում սեղանի վրա դրված է գիրք: Որ մարմինների նկատմամբ է գիրքը՝ ա. շարժվում, բ. մնում դադարի վիճակում:

Պատ.՝ մնում է դադարի վիճակում

5. Ինչն են անվանում նյութական կետ:

Եթե մարմնի չափերը շատ անգամ փոքր են դիտարկվող շարժման համար բնութագրական հեռավորություններից, ապա մարմնի չափերը հաշվի չեն առնվում, և մարմինը դիտարկում են որպես նյութական կետ։

6. Որ դեպքում մարմինը կարելի է համարել նյութական կետ, որ դեպքում՝ ոչ: Բերել օրինակներ:

7.Հետևյալ որ դեպքերում ուսումնասիրվող մարմինը կարելի է համարել նյութական կետ.

    ա) չափագլանով որոշում են պողպատե գնդի ծավալը;

    բ) դիտարկվում է Երկրի պտույտն իր առանցքի շուրջը;

   գ) դիտարկվում է Լուսնի պտույտը  Երկրի շուրջը;

   դ) Ինքնաթիռը վայրէջք է կատարում:

Պատ.՝ գ տարբերակը:

8. Կարելի է երկրագունդը համարել նյութական կետ:

Այո

9. Ինչն են անվանում շարժման հետագիծ:

Եթե մարմնի շարժման հետագիծը ուղիղ գիծ է, ապա շարժումը կոչվում է ուղղագիծ, իսկ եթե կոր գիծ է` կորագիծ։ Հետագծի ձևը կախված է հաշվարկման մարմնի ընտրությունից։

10. Բերել ուղղագիծ և կորոգիծ շարժումների օրինակներ:

11. Դիտարկել սեղանի վրա գլորվող և գետին ընկնող գնդիկի շարժումը: Գծել նրա շարժման հետագիծը:

12. Ինչն են անվանում մարմնի անցած ճանապարհ:

Հետագծի երկարությունը, որով մարմինը շարժվում է որոշ ժամանակահատվածում, կոչվում է անցած ճանապարհ

13. Ինչով է տարբերվում հետագիծն անցած ճանապարհից:

Տարբերվում է նրանով, որ հետագիծը դա ճանապարհն է, որը պետքե անցնել իսկ անցած ճանապարհ դա- Հետագծի երկարությունը, որով մարմինը շարժվում է որոշ ժամանակահատվածում, կոչվում է անցած ճանապարհ:

14. Կհանդիպեն արդյոք երկու նյութական կետեր, եթե հայտնի է, որ դրանց հետագծերը հատվում են:

Պատ.՝ այո:

15. Չափեք  ձեր քայլի միջին երկարությունը և որոշեք տնից մինչև մոտակա կանգառը ձեր անցած ճանապարհը:

Իմ քայլերով մինչև մեր տնինց ամենամոտ կանգառ իմ քայլերով կլինի-132 քայլ
Ամենամոտիկ կանգառի հեռավորությունը-52 մետր
Իմ վոտնաչափը մոտավոր-40 սմ: