Автор: Arman Yeghiazarov

Անոր անխոնջ ընթերցանութիւնն և ուսումնասիրելու ոճը, որոնց վրայ չեմ ուզեր բոլորովին լռութեամբ անցնիլ, կրնան օրինակ մը ըլլալ իրեն հասակակից պատանեաց: Երբ գիրք մը սկսէր կարդալ, ձեռքէ չէր թողուր, մինչեւ որ չաւարտէր ամբողջ և հասու չըլլար անոր բոլոր իմաստներուն, ոճով մը և կարգով մը կը կարդար, ոչ նման իրեն շատ հասակակիցներուն, որոնք գրքերու ստէպ փոփոխութեամբ կուզեն անցնել իրենց ձանձրույթը: Երբ խրթին բառի կամ իմաստի մը հանդիպէր, առանց քննելու չէր անցներ  և ոչ ալ երկար ժամանակ  կը կենար վրան, այլ առանձին տետրի մէջ կը նշանակէր, որ յետոյ նոյն գրքին լուսաւոր տեղեաց հետ բաղդատելով հասկնար կամ գիտնական անձանց հարցնելով տեղեկանար: Անոր ընթերցանութեան չափ չկար. ոչ միայն սենեկին մէջ, այլ նաեւ դուրսը, պարտեզին մէջ, ճանապարհորդելու ժամանակ հետիոտն կամ գրաստի վրայ, միշտ ձեռքը գիրք մը ունէր: Ոչ մէկ առարկայ կամ զբաղումն կարող  չէր ցրումն պատճառել անոր կամ ետ կեցնել զինքն ընթերցումէն: Եղան օրեր՝ որ առանց ուտելու անցուց, գրքերու մէջ ընկղմած բոլորովին: Գեղեցիկ և յարմար օրինակները կամ վկայութիւնները միտքը կը պահէր, մեծ յիշողութեան տէր ըլլալով, կամ առանձին թղթիկներու վրայ կը նշանակէր, որով երբ հարկ ըլլար քարոզ տալ կամ հոգեւոր բանի մը վրայ խոսիլ, միշտ պատրաստ ունէր կարեւոր նյութերը: Յիշողութեան հետ՝ սուր անդրադարձութիւն մը ալ ունէր, արթուն և ըմբռնող միտք մը, որ ոչ միայն գրութեանց՝ այլ և գործերուն մէջ կերեւի:

 Ես նման չեմ Մխիթար Սեբաստացիին նրանով որ ես շատ գիրք չեմ կարդում:Օրինակ ես կարդում եմ աօրական 2-3 թերթ:Ես նման եմ Մխիթար Սեբաստացիին նրանով որ ես գիրք կարդալուց տետրի մեջ գրում եմ անծանոթ բառերը հարցնում եմ ինձանից խելացի մարդկանցիծ:

Իմ հայրիկը նման է Մխիթար Սեբաստացիին նրանով որ նա շատ էր կարդում գիրգ և անծանոթ բառերը տետրում էր գրում:

Մխիթար Սեբաստացին հաջողությամբ վարել է միաբանության տնտեսական, վարչա-կազմակերպչական, դաստիարակչական-կրթական կյանքը, զբաղվել գիտա-մատենագիտական աշխատաքներով, ղեկավարել իր սաների բանասիրական հետազոտությունները, ուղենշել նրանց հետագա գիտական գործունեությունը, կատարել թարգմանություններ, հրատարակել գրքեր:

Ըմբռնած էր Մխիթար ընկերական կենաց օգուտները, գիտէր՝ թե միաբանութիւն մը, առանց սիրոյ և սրտերու միութեան, բանդագուշանք մէ. հարկ էր որ իրարու շփուէին մտքերը և բարքերը՝ զիրար սրբագրելու և յղկելու համար, հարկ էր որ խօսքերու և մտածութեանց առնչութիւն մըլլար, որով կապուէին հոգիները:

Այդ ծանր գործը, որ յայտնի է թէ ինչ մեծ ճարտարութիւն և շրջահայեցութիւն, որքան ընդարձակ և լուսաւոր միտք կը պահանջէ, իւր վերայ առաւ Մխիթար, երբ դեռ հազիւ քսանուվեց տարեկան երիտասարդ մէր:

Կը փայլին Մխիթարայ գործերուն մէջ հաւասարապէս արիութիւն և խոհեմութիւն, երկու ամենակարևոր առաքինութիւնք ո և է առաջնորդի մը, որոնք եթէ իրենց սահմանին մէջ չի մնան, կամ՝ ի յանդգնութիւն կը տանին կամ երկչոտութեան մէջ կը ձգեն զմարդ:

Պետք չէ երբէք շփոթել խոնարհութիւնը նուաստութեան հետ: Այդ հոգին ունէր և Մխիթար: Նա, որ չափազանց ներողամիտ էր անձին դէմ եղած հակառակութեանց և թշնամանաց, չէր կրնար հանդուրժէր Աստուծոյ կամ կրօնքին դէմ եղած անարգանաց, ինչպէս նաեւ միաբանութեան հասուցած բարոյական կամ նիւթական վնասուց:

Եւ Մխիթար ամէն ժամանակ և ամենուն հետ նոյն կերպով չէր վարուէր. գիտէր նա, իրեն մանկական պարզութեան և անկեղծութեան հետ, ըլլալ նաեւ խորագէտ և ձեռներէց, որքան թոյլ կու տայ քրիտոնէական հոգին, մանաւանդ երբ գործը խորամանկներու հետ էր, անոնց ծուղակին մէջ չինկնալու և իրեն դիմաց ելած արգելքները վերցնելու համար:

Աբբահայրն անձամբ կը դասախոսէր բարձրագոյն ուսումները, հռետորութիւն, քերթողութիւն, իմաստասիրութիւն, աստուածաբանութիւն, և այլն: Այնպիսի գրաւիչ և յստակ ոչ մը ունէր դասախոսութեան, որ աշակերտաց բոլոր ուշադրութիւնը իրեն կը ձգէր:

Նա միշտ  աշակերտաց մէջ առաւօտէն երեկոյ, կը հսկէր, կուղղէր, կը կրթէր և կուսուցանէր: Հոգեւոր և ուսումնական կրթութեանց հետ՝ Մխիթար չէր զլանա նաեւ կարեւոր հանգիստները և սփսփանքները կընէր իւրաքանչիւր հասակին հարմար զիջողութիւններ:

Մխիթար ամէն խոսքի, ամէն գրութեան, ամէն դէպքի մէջ, ամէն ժամանակ սէր կը քարոզէր և կը շնչէր, և ինքն՝ ըսածին և գրածին օրինակը կու տար:

Իմ հայրիկը նման է Մխիթար Սեբաստացիին նրանով, որ նա ՝ գիտնական է, վարժապետ է և դասախոս:
Իսկ ես նման չեմ Մխիթար Սեբաստացիին,օրինակ՝ ես անհամբեր եմ, իր մակարդակի խելացի չեմ, քահանա չեմ, չեմ սիրում,որ ինձ շահագործում են, ես գիտնական չեմ, ես գիրք չեմ գրել, և ես վարժապետ չեմ:

1. Գտնել կրիայի արագությունը, եթե հայտնի է, որ 7 մ երկարությամբ ճանապարհը նա անցավ 36 վարկյանում:
   T=36վ
   S=700սմ
   V=19,44սմ/վ
2. Որքան ճանապարհ կանցնի ավտոմեքենան 15 ժամում, եթե մեքենայի արագությունը 90 կմ/ժ է:
   T=15ժ
   S=90կմ
   V=1350կմ

un buffet Denic dessine
un tapis Ferme ferme
meric forme un tapis
Alice une porte un buffet
Cecle une place un beret

Cecil dessine une porte
lusie dessine une lit
Alice dessine un tapis
Nadine dessine dessine un beret

Սեսիլը դուռ է նկարում
Լուսին անկողին է նկարում
Ալիսը գորգ է նկարում
Նադինը բերետ է նկարում

1. Գրի՛ր թվային արտահայտությունը և հաշվի՛ր արժեքը.

ա) (−2) և 3 թվերի արտադրյալը=3
բ) 12 թվի կրկնապատիկը=24
գ) 35 և 4 թվերի քանորդը=31
դ) 5 թվի եռապատիկը15
ե) 2 և 3 թվերի գումարի կրկնապատիկը=6
զ) −5 և 4 թվերի արտադրյալը=-1
է) 7 և 2 թվերի արտադրյալի կրկնապատիկը14
ը) 4 թվի և 6 թվի կրկնապատիկի արտադրյալը=(4*2)*(6*2)

2. Հաշվի՛ր նշված թվերի կիսագումարը․
ա)  6   և 24=15;   բ) 13 և 49=31;   գ) 91   և 33=67;   դ) 101 և 9=55:

3. Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը․

ա) (29 1/4-27 3/5)* 1 1/3-11 1/5:(16-6 2/3)=400 24000/60

1.Վազորդը 20 վ-ում անցել է 100 մ ճանապարհ,հաշվել նրա շարժման արագությունը:

T=20վ
S=100
V=5վ

2.Որքա՞ն ժամանակում ինքնաթիռը կթռչի Երեւանից Հռոմ, եթե այդ քաղաքների միջեւ օդուղու երկարությունը 3600 կմ է, իսկ ինք- նաթիռի արագությունը` 800 կմ/ժ:

Պատ.՝4.5/ժ:

Մխիթար Սեբաստացին հաջողությամբ վարել է միաբանության տնտեսական, վարչա-կազմակերպչական, դաստիարակչական-կրթական կյանքը, զբաղվել գիտա-մատենագիտական աշխատաքներով, ղեկավարել իր սաների բանասիրական հետազոտությունները, ուղենշել նրանց հետագա գիտական գործունեությունը, կատարել թարգմանություններ, հրատարակել գրքեր:

Ըմբռնած էր Մխիթար ընկերական կենաց օգուտները, գիտէր՝ թե միաբանութիւն մը, առանց սիրոյ և սրտերու միութեան, բանդագուշանք մէ. հարկ էր որ իրարու շփուէին մտքերը և բարքերը՝ զիրար սրբագրելու և յղկելու համար, հարկ էր որ խօսքերու և մտածութեանց առնչութիւն մըլլար, որով կապուէին հոգիները:

Այդ ծանր գործը, որ յայտնի է թէ ինչ մեծ ճարտարութիւն և շրջահայեցութիւն, որքան ընդարձակ և լուսաւոր միտք կը պահանջէ, իւր վերայ առաւ Մխիթար, երբ դեռ հազիւ քսանուվեց տարեկան երիտասարդ մէր:

Կը փայլին Մխիթարայ գործերուն մէջ հաւասարապէս արիութիւն և խոհեմութիւն, երկու ամենակարևոր առաքինութիւնք ո և է առաջնորդի մը, որոնք եթէ իրենց սահմանին մէջ չի մնան, կամ՝ ի յանդգնութիւն կը տանին կամ երկչոտութեան մէջ կը ձգեն զմարդ:

Պետք չէ երբէք շփոթել խոնարհութիւնը նուաստութեան հետ: Այդ հոգին ունէր և Մխիթար: Նա, որ չափազանց ներողամիտ էր անձին դէմ եղած հակառակութեանց և թշնամանաց, չէր կրնար հանդուրժէր Աստուծոյ կամ կրօնքին դէմ եղած անարգանաց, ինչպէս նաեւ միաբանութեան հասուցած բարոյական կամ նիւթական վնասուց:

Եւ Մխիթար ամէն ժամանակ և ամենուն հետ նոյն կերպով չէր վարուէր. գիտէր նա, իրեն մանկական պարզութեան և անկեղծութեան հետ, ըլլալ նաեւ խորագէտ և ձեռներէց, որքան թոյլ կու տայ քրիտոնէական հոգին, մանաւանդ երբ գործը խորամանկներու հետ էր, անոնց ծուղակին մէջ չինկնալու և իրեն դիմաց ելած արգելքները վերցնելու համար:

Աբբահայրն անձամբ կը դասախոսէր բարձրագոյն ուսումները, հռետորութիւն, քերթողութիւն, իմաստասիրութիւն, աստուածաբանութիւն, և այլն: Այնպիսի գրաւիչ և յստակ ոչ մը ունէր դասախոսութեան, որ աշակերտաց բոլոր ուշադրութիւնը իրեն կը ձգէր:

Ես մենակ այն գիտեմ այն որ իմ ծնողները աշխատասեր են Մխիթար Սեբաստացիի նմա:Իսկ ես այդքան աշխատասիրություն, համբերություն և այդքան շատ գիտելիք չունեմ Մխիթար Սեբաստացիի նման: Բայց ես հպարտ եմ ուր ես սեբաստացի եմ:

1. Գրել հետևյալ բառերի հոմանիշներ. — հպատակ-ստրուկ, թշվառություն-դժբախտություն, շռայլ-առատաձիր, ընդարձակ-լայնածավալ, գեղածիծաղ-ծիծաղկուն, պեղել-բրել, խոխոջ-խոխոջանք, սպրդել-սկրդել, գգվել-գորովել, աննշմարելի-անտեսանելի,հեղեղատ- ձորակ,, ամբարտակ-պատնեշ, պատնեշ-պատվար:
2. Բնութագրիր արքային:
3. Արքան՝ եսասեր, թամբալ, ժալատ:
4. Եվ մինչ արքայի պալատ ու այգի այդ ջրի տակ թաղվում փլում էին, դրսում հպատակների կյանքն այդ միևնույն ջրով աճում էր, բարվոքվում: — Համաձա՞յն ես, որ թագավորների պալատները պիտի ավերվեն, որ ծառաները լավ ապրեն. հիմնավորիր:
5. Ոչ,որովհետև ազատություն պարգևելու համար հարկավոր չէ բան ոչնչացնել։
6. Ջուրն այստեղ ինչի՞ խորհրդանիշ է, որ արգելք դնելուց ավելի է կատաղում, գալիս է օգնելու թույլերին և կործանելու իշխաններին:
   Ազատություն:
7. շրդարության։
   Ինձ արգելում են իմ քուրիկի վրա ջղայնանալ երբ որ մայրիկս կամ հայրիկս կողք են , բասկաթոռից բասկաթոռ թռնելը, ինձ չեն թուղնում ճվալ, ինձ և իմ քուրիկին չեն թողնում իրար հետ կռվել բայց մենք կռվում ենք, ինձ չեն թողնում համակարգչով խաղ խաղալ, ինձ չեն թողնում հեծանիվով արագ վարել:
   Չնայած այսքան արգելք ունեմ ես բայց ես լուրջ զգացմունքներ չունեմ

1. Հաշվել

ա) 6 – 7=-1

բ) –30 – 44=+14

գ) 12 – 9=+3

դ) 18 – 23=-5

ե) –11 – 9=-2

զ) 8 – 2=+6 

է) –16 – 7=-9 

ը) 0 –16=-16

2. Կատարե՛ք  գործողությունը.

ա) 34–(–7)=-+26

բ) 101 – (–8)=+93

գ) 29 – (–11)=+19

դ) –70 – (–14)=-84

ե) –48–(–25)=-73

զ) –17 – (–34)=-51

է) –52 – (–2)=-54

ը) 82 – (–3)=+79

3. Գտե՛ք և համեմատե՛ք արտահայտությունների արժեքները.

ա) 8 – 3 = 3 – 8, գ) –25 – (–3) = –3 – (–25),

բ) (–7) – 4 = 4 – (–7), դ) 6 – (–2) = (–2) – 6։

4. Օդի ջերմությունը իջավ 70C-ով և դարձավ –30C։ Որքա՞ն էր օդի ջերմությունը մինչև այդ փոփոխությունը։
Պատ.՝40C:

5. Բերե՛ք երկու այնպիսի ամբողջ թվերի օրինակ, որոնց տարբերությունը դրական թիվ լինի։ Կարո՞ղ է արդյոք այդ դեպքում հանելին բացասական թիվ լինել։
Լոծում
+7-+8=-1

Տիգրան Վարդանի Պետրոսյան (հունիսի 17, 1929^, Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ^[1] — օգոստոսի 13, 1984, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), շախմատի աշխարհի կրկնակի չեմպիոն։ Մականունն էր «Երկաթե Տիգրան»՝ իր գրեթե անխորտակելի պաշտպանության համար և (Կասպարով 2004։ 7, 16, 62, 80)։ Միջազգային գրոսմայստեր (1952), ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1960), շախմատային տեսաբան և վերլուծաբան, «Շախմատային Մոսկվա» ամսագրի խմբագիր (1963-1966), «64» շաբաթաթերթի գլխավոր խմբագիր (1968-1977), փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու։

Տիգրան Պետրոսյանը ծնվել է Թբիլիսիի սպայի տան բակապան Վարդան Պետրոսյանի հայկական ընտանիքում։ Վաղ հասակում կորցրել է ծնողներին, դաստիարակվել ավագ քրոջ՝ Վարդուշի կողմից։ Գումար է վաստակել բակապանություն անելով։ Տիգրան Պետրոսյանը շախմատով սկսել է զբաղվել 1940-ական թվականներից, թբիլիսյան Պիոներների պալատում, որտեղ իր վարպետությունը կատարելագործել է Արչիլ Էբրալիձեի գլխավորությամբ։