Рубрика: Без рубрики

Քամին (Եղիշե Չարենց)

հատված…

Աշնան քամին
Թռցնում է դեղին նժույգները իրա:
Ինչ-որ մի տեղ հիմա
Հավաքել է ի մի
Ու փչում է աշնան հոգեվարքի ժամին
Իր ահռելի հոգին մի վիթխարի բերան:
Քամին, Աշնան քամին
Հռնդում է հիմա.
Փոշու հսկա դեզեր փախցընում են իրար
Սարսափահար դարձած նախիրների նման:
Քամին, Աշնան քամին…
Քաղաքը գորշ ու մութ:
Ամեն անցորդ դեղին զառանցանք է հիմի,
Որ իրիկվա մեգին երազվել է քամուն:

Առաջադրանքներ

Դուրս գրիր անհասկանալի բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրիր:
Իրա-Ճամփորդության ժամանակ հետը վերցվող զգեստներ, անձնական գործածության առարկաներ և այլ բաներ:
Ի մի-նախդիր, որ գործածվում Է հետևյալ կապակցությունների մեջ՝ մի տեղում, միասին նշանակությամբ:
Հռնդալ-Թեթև փռնգտոցի նման քթից ձայն հանել (ոչխարների մասին):

Պատկերացրու՝ այս բանաստեղծությունը նկար է. ինչ ես տեսնում այդ նկարում, պատմիր:
Ես տեսնում եմ մի քաղաք որտեղ կա ծառ և այդ ծառից քամին կամաց-կամաց իջացնում է ներգև:

Եթե այս բանաստեղծության քամին մարդ լիներ, ինչպիսի՞ն կլիներ (բնութագրիր)
Անհոգ, ազատ, միայնակ:

Առանձնացրու ամենամռայլ տեսարանը, հիմնավորիր:
Քաղաքը գորշ ու մութ:
Ամեն անցորդ դեղին զառանցանք է հիմի,
Որ իրիկվա մեգին երազվել է քամուն:
Իմ կարծիքով դա այս հատվածն է որովհետև այստեղ մութ ու գորշ քաղաք է, որ ամեն մի մարդ քամու համար դա երազանք է դարնում:

4) Կատարիր բաղ

1) x2-x-6
2) 10×2+22x+4
3) 10b-3b2+8
4) 8y2-26y-15
5) 6a2-a-12
6) 35z2-29z+6
7) 2-10x+12×2
8) 13x+3-10×2
9) 12b2+bc-20c2
10) 6×2-19xy+10y2
11) 12a4-a2b2-20b2
12)7a-7a3b3-16b3
13) 20z2+5-z2
14)6-22y3+20y9
15)3×6-10×9+4×4

5) Երկու թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը հավասար է 18-ի: Կարո՞ղ է այդ թվերի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը հավասար լինի 240-ի:
Ոչ հնարավոր չէ:
6) 20սմ կողով խորանարդը ներկելու համար պահանջվեց 20 գրամ ներկ: Քանի՞ գրամ ներկ է անհրաժեշտ 40սմ կողով խորանարդը ներկելու համար:
Պատ.՝ 40գ

Լրացուցիչ առաջադրանքներ

7) 3 պատասխանը:
8) 3 այլ պատասխան:
9) 4 -2018:

1. Գրե՛ք նյութերի քիմիական բանաձեւերը, եթե հայտնի է, որ դրանց բաղադրության մեջ առկա են.
   ա) ծծմբի մեկ ատոմ և թթվածնի երկու ատոմներից
   SO2
   բ) նատրիումի և քլորի մեկական ատոմ
   NaCl
   գ)ֆոսֆորի երկու և թթվածնի հինգ ատոմներից:
   P2O5
   դ)ջրածնինի մեկ, ազոտի մեկ և թթվածնի երեք ատոմներից
   HNO3
   Կարդացե՛ք այդ բանաձեւերն ու համապատասխան քիմիական նյութերի վերաբերյալ տեղեկություննե՛ր տվեք:

2. Բարդ նյութը քայքայելիս առաջացել է պղնձի օքսիդ եւ ջուր: Ի՞նչ քիմիական տարրեր են մտնում այդ նյութի բաղադրության մեջ:
H2O,CuO
H-ջրածին, O-թթվածին, C-պղինձ

3. Բարդ նյութը քայքայելիս առաջացել է ջրածին և թթվածին գազեր : Ի՞նչ քիմիական տարրեր են մտնում այդ նյութի բաղադրության մեջ:
H,O
H- ջրածին, O-թթվածին

4. Գրել քիմիական տարրեր անվանումները.

F-ֆտոր,C-ածխածին,P-ֆոսֆոր,Si-սիլիցիում,Na-նատրիում,H-ջրածին,O-թթվածին

1. Որո՞նք են տնտեսության զարգացման նախադրյալները
   գյուղատնտեսություն, արդյունաբերություն, սպասարկման ոլորտ:
2. Նշեք 5 երկիր որտեղ տնտեսության առաջատար ճյուղը
   ա) գյուղատնտեսությունն է +
   բ) արդյունաբերությունն է
   գ) սպասարկման ոլորտն է
3. Ի՞նչ ազդեցություն ունի երկրի աշխարհագրական դիրքը երկրի տնտեսության զարգացման վրա. բերել օրինակներ:
   Օրինակ՝ երբ ձեր երկրի տեղը հարուստ է նավթով, ոսկիով, թանկարժեք քարերով:
4. Ի՞նչ ազդեցություն ունեն երկրի բնական պայմաններն ու ռեսուրսները երկրի տնտեսության զարգացման վրա. բերել օրինակներ:
   Օրինակ՝ երբ քո երկիրը գտնվում է լեռնային տարածաշրջանում և այ տեղ կարող են գտնվել օրինակ՝ որսկի, արծաթ, պխինձ և տարբեր թանկարժեք քարեր:
5. Ի՞նչ ազդեցություն ունի հարևան երկրների ազդեցությունը երկրի տնտեսության զարգացման վրա. բերել օրինակներ:
   Օրինակ՝ երբ հարևան պետտությունների հետ կատերազմ սկսելուց նրանք կարող են գրավել սարեր, ծովերի մասեր, դաշտեր և այլ վայրեր: Եվ այդ վայրերում մենք կարող ենք ունենալ թանգարժեք քարեր, նավթ, ջրային ռերսուրսներ և այլն:

Задание № 4.

Прочитай предложения, вставь подходящие по смыслу слова.

В ночном небе ярко сверкают звёзды.

Стая крикливых журавлей пронеслась над полем .

Осенью на приусадебном участке дети собрали хороший урожай.

Я с другом прочитал интересный детектив.

На уроке русского языка мы писали сочинение.

Слова для справок: урок, небо, участок, поле, друг.

Задание № 5.

Прочитай слова, запиши эти существительные в родительном,

дательном и предложном падежах.

	Родительный падеж	Дательный падеж	Предложный падеж
корона	короны	короне	о короне
Володя	Володи	Володе	о Володе
берёза	березы	березе	о березе
библиотека	библиотеки	библиотеке	о библиотеке
тетрадка	тетрадки	тетрадке	о тетрадке

Задание № 7.

Определи и запиши склонение существительных, просклоняй эти слова,

выдели окончания.

Предложный	тете	мечте	лосе	солнце	свиристелях	далях
Именительный	тётя	мечта	лось	солнце	свиристель	даль
Родительный	тети	мечты	лося	солнца	свиристелей	далей
Дательный	тете	мечте	лосю	солнцу	свиристелям	далям
Винительный	тетю	мечту	лося	солнце	свиристелей	далей
Творительный	тетей	мечтой	лосем	солнцем	свиристелями	далями
Падежи

1.Որ մեծությունն է կոչվում նյութի խտություն:
Կոչվում է p

2.Ինչպես է որոշվում նյութի խտությունը:
P=m/v

3.Ինչ միավորներով է արտահայտվում խտությունը:
p

4.Առաջին անոթի մեջ լցրել են ջուր, իսկ երկրորդի մեջ նույն զանգվածով անհայտ հեղուկ: Որ անոթի հեղուկի խտությունն է ավելի մեծ:
1 անոթում

5.Կշեռքի մի նժարին դրված է կապարե չորսու, իսկ մյուսին՝ անագե:

   Ո՞ր նժարին է դրված կապարե չորսուն:
կապարը դա կարմրավուն կուբն է, իսկ անագը սպիտակը

6. Ինչպես կարելի է հաշվել մարմնի զանգվածը, եթե հայտնի են նրա ծավալը և նյութի խտությունը:
v/p=m

7. Ինչպես կարելի է հաշվել մարմնի ծավալը, եթե հայտնի են նրա զանգվածը և նյութի խտությունը:
m/p=v

8.Հայտնի է, որ մետաղի կտորը տաքացնելիս ընդարձակվում է: Այդ դեպքում նշված որ մեծությունը չի փոխվում. ա. ծավալը; բ. զանգվածը; գ. խտությունը:
Բ. զանգվածը

9. Ինչ եք կարծում քանի կիլոգրամ օդ կա ձեր դասասենյակում: Փորձեք հաշվել դասասենյակի օդի զանգվածը: (Նախ հաշվեք դասասենյակի ծավալը, օդի խտությունը համարեք  ρ=1,29 կգ/մ³ ; որոշեք օդի զանգվածը m=?կգ): m =Vρ

10.Համարելով, որ ձեր մարմնի միջին խտությունը մոտավորապես հավասար է  ծովի ջրի խտությանը, հաշվեք ձեր մարմնի ծավալը:
Ծավալը 100կգ

3) Նկարում AB=AC, <1=<2:

ա) Ապացուցեք, որ ABD և ACD եռանկյունները հավասար են,
AB=AC, BD=CD, DB=DC նշանակում է, որ անկյունները հավասար են:

բ) գտեք BD-ն և AB-ն, եթե AC=15սմ, DC=5սմ:

AB=15սմ, BD=5սմ:

4) ABC եռանկյան պարագիծը 15սմ է: BC կողմը AB կողմից մեծ է 2սմ-ով, իսկ AB կողմը AC կողմից փոքր է 1սմ-ով: Գտեք եռանկյան կողմերը:
A=4սմ, B=5սմ , C=6սմ

Աշնան երգ (Վահան Տերյան)

Ցրտահա՜ր, հողմավա՚ր.
Դողացին մեղմաբար
Տերևները դեղին,
Պատեցին իմ ուղին…
Ճաճանչները թոշնան…
Կանաչներիս աշնան —
Իմ խոհերը մոլար՝
Ցրտահա՜ր, հողմավա՜ր…
Կրակներըս անցան,
Ցուրտ ու մեգ է միայն.
Անուրջներըս երկնածին
Գնացի՜ն, գնացի՜ն…

Առաջադրանքներ

Բացատրիր ցրտահար, հողմավար, ճաճանչ, խոհ, մոլար, մեգ, անուրջ, երկնածին բառերը (կարող ես օգտվել բառարանից):
հողմավար- բախտի կամքին թողնված, դեպքերի քմահաճույքին մատնված:
ճաճանչ-ճառագայթ:
խոհ-մտածելու արդյունքը, մտածություն, միտք:
մոլար-թյուր, սխալ:
մեգ-երկրի վրա իջած մառախուղի թանձր շերտ:
անուրջ-երազ, տեսիլք:
երկնածին-երկնքում ծնված

Ինչերն են ցրտահար ու հողմավար. ինչու է բանաստեղծը դրանք նմանեցնում իրար:
Տխուր, հուսահատ,

Ամենաշատ գույները բանաստեղծության ո՞ր քառատողում (տան մեջ) ես տեսնում: Ասածներդ հիմնավորիր մեջբերումներով:
2 տան մեջ, որովհետև այնտեղ լիքը տերևներ կան կանաչ, դեղիկ, կարմիր գույների: