Рубрика: մայրենի

1. Գտեք այն հատվածը, որտեղ այդ կենդանիները շատ նման են մեզ՝ մարդկանց, և բացատրեք, թե ինչու:
   Ալիսը նկատեց, որ լճի չորս կողմը հավաքվել են տարբեր թռչուններ կեղտոտ փետուրներով և տարբեր կենդանիներ թռչված ու գըզգըզված, նրան մարդու նման պահանջեցին չորանալ, որ չմրսեն, հիվանդանան։
   
   Այս հատվածում կենդանիները նման էին մարդկանց, քանի որ մարդկանց նման վիճում էին, դժգոհում ու պահանջում։
2. Մտածեք՝ ինչն էր սխալ մրցույթ անցկացնելիս: Եթե գտնեք, կհասկանաք, թե հեղինակը ինչ օգտակար բան է մեզ հուշում:
   Մրցույթը նման չէր մրցույթի, բոլորն անկազմակերպ էին ու վազում էին, երբ ցանկանում էին։ Նաև Դոդոն չտվեց մրցանակները՝ այդ գործը տալով Ալիսին։ Իմ կարծիքով հեղինակի ասելիքն այն է, որ պետք է կազմակերպված լինել, նաև ինչ որ բան առաջարկելուց մտածել, թե կարող ես տակից դուրս գալ։
3. Փորձեք բնութագրել Մկանը, ինչպիսին էր նա և բնավորությամբ մարդկանց որ տեսակին է նման:
   Մուկը նեղացկոտ էր ու երբեմն իրեն բարձր էր դասում։ Բայց միաժամանակ մի քիչ բարի էր, քանի որ առաջարկեց Ալիսին էլ մրցանակ տալ։
4. Հայոց լեզու ― 111, 112, 113:
   

111. Տրված արմատներով բաղադրյալ բառեր կազմիր՝ դրանք դնելով նոր բառերի սկզբում, մեջտեղում և վերջում։

երգ, փառ(ք), մեջ, ջուր

երգ ― երգահան, կրկներգ, երգիչ
փառք ― փառաբանել, վեհափառ, անփառունակ
մեջ ― մեջտեղ, անմիջական, գյուղամեջ
ջուր ― ջրհեղեղ, աղաջուր, անջրդի

112. Տրված արմատներով բաղադրյալ բառեր կազմիր՝ դրանք դնելով նոր բառերի սկզբում, մեջտեղում և վերջում։

բույս, թույն, հույս, սենյակ

բույս ― բուսական, խոտաբույս, դեղաբուսական
թույն ― թունավոր, հակաթույն, հակաթունավոր
հույս ― անհույս, հուսալի, անհուսություն
սենյակ ― սենյակային, դասասենյակ, միջսենյակային

113. Կետերի փոխարեն մի այնպիսի արմատ գրիր, որ և՜ կետերից աջ գրված բառերի հետ բարդ բառ կազմի, և՜ կետերից ձախ գրված բառի հետ։

Շագանակ, ․․․, թափ ― շագանակ, գույն, թափ ― շագանակագույն, գունաթափ
ծաղիկ, ․․․, քար ― ծաղիկ, քարդ, քար ― ծաղկազարդ, զարդաքար
հինգ, ․․․, չափ ― հինգ, անկյուն, չափ ― հնգանկյուն, անկյունաչափ
խաչ, ․․․, սիրտ ― խաչ, քար, սիրտ ― խաչքար, քարասիրտ
քանդակ, ․․․, ընկեր ― քանդակ, գործ, ընկեր ― քանդակագործ, գործընկեր
ավազակ, ․․․, պետ ― ավազակ, խումբ, պետ ― ավազակախումբ, խմբապետ

1.  Առանձնացրու քեզ դուր եկած հատվածը և բացատրիր՝ ինչու:
   Սրա վրա աղջիկը նայեց ձեռքերին ու զարմացավ, որ խոսելիս հագել էր ճագարի փոքրիկ, ճերմակ ձեռնոցը: -Որովհետև նա նոր հասկացավ որնա հագել է ճագարի ձեռնեցը:
2.  Ինչպես կբացատրես այս հատվածը, իսկ դու համաձայն ես այդ մտքի հետ: — Երանի այդքան շատ լացած չլինեի,- ասաց Ալիսը ելք գտնելու համար այս ու այն կողմ լողալով,- ինձ թվում է՝ ես պետք է պատժվեմ խեղդվելով իմ սեփական արցունքների մեջ:
   Նա հասկացավ, որ նա խալ է արել ու ինքը իրեն պատժեց-այո ես համաձայ եմ:
3. Ուշադիր կարդա այս գլուխը և գտիր այն հատվածը, որտեղ հեղինակը մեզ հուշում է այն մասին, թե ինչ է պետք անել դժվար կացության մեջ ընկնելիս: Ալիսը շատ կարևոր հարց էր տալիս ինքն իրեն: Որն էր այդ հարցը: Փորձիր ինքդ էլ պատասխանել այդ հարցին:
   Հեղինակը մեզ հուշում է, որ դժվար պահերին հետքե ինքը ով է:
4. Հայոց լեզու — 108, 109, 110:
   

108.Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտիր մեկական բառերով։

Նկարչին հատուկ ― նկարչական
ապուխտ դարձնել ― ապխտել
աներևույթ դառնալ ― աներևութանալ
անօրեն բան ― անօրինական
աշխույժ դառնալ ― աշխուժանալ
դաշույնով հարվածել ― դաշունահարել
անդունդի խորություն ունեցող ― անդնդախոր
մառախուղով պատված ― մառախլապատ

109.Շարքի բոլոր բառերը, բացի մեկից, նույն ձևով են կազմված: Գտի՛ր օրինաչափությանը չենթարկվող բառը:

ա) Մեծամիտ, ձկնորս, կաթնաջուր, պայտաձև, արծաթափայլ:

բ) Գունագեղ, բարեգործ, փոշեկուլ, բառապաշար, սրամիտ:

110.Բառերի ընդհանուր արմատները գտիր, գրիր դրանց ուղիղ ձևերը և տրված բառերը բացատրիր արմատների միջոցով։

ա) Երրորդ, երրորդել, եռյակ, եռամյա, եռագիծ։
ընդհանուր արմատ՝ երեք
բ) Երկնագույն, երկնահաս, երկնասույզ, երկնային։
ընդհանուր արմատ՝ երկինք
գ) Երկիմաստ, երկթև, երկհարկ, երկամսյա, երկվորյակ։
ընդհանուր արմատ՝ երկու

Հղումը-http://grapaharan.org/%D4%B1%D5%AC%D5%AB%D5%BD%D5%A8_%D5%B0%D6%80%D5%A1%D5%B7%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB_%D5%A1%D5%B7%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%B0%D5%B8%D6%82%D5%B4#.D4.B2.D5.86.D4.B1.D4.B2.D4.B1.D5.86

1. Եթե քեզ հանդիպեր բաճկոնավոր և ժամացույցով խոսող նապաստակ, ի՞նչ կանեիր:
Ես կհարցնեի նրան ինչպես է նա կարողանում խոսալ կամ որտեղ է նա գնում:

2. Կարող ես նապաստակին նմանեցնել մարդու որևէ տեսակի (քեզ կօգնի նապաստակի արտաքին տեսքի նկարագրությունն ու վարքագիծը):
Գործարար մարդու տպավորություն, հարուստ, շտապող:

3. Առանձնացրու Ալիսի հետ կատարված բոլոր այն դիպվածները, որոնք տարօրինակ են թվում: Այդ տարօրինակությունները ինչ փոխեցին Ալիսի մեջ (կարող ես մեջբերել քո ասածը հիմնավորող հատվածը):
Ինձ տարօրինակ թվացին Ալիսի ձևափոխությունները։ Առաջին հերթին այն, որ նա խմեց այդ հեղուկը և փոքրացավ։ Իսկ երկրորդը, ուր նա կերավ կարկանդակը և մեծացավ։

4. Դուրս բեր այն տողերը (արտահայտություն, նախադասություն, պարբերություն), որոնք քո կարծիքով շատ կարևոր են, մեկնաբանիր դրանց կարևորություն:
Իմ համար ես չգտա ոչմի կարևոր բա այս գլխում:

• Գտիր տրված բառերի հոմանիշներ՝ օգտվելով բառարանից. ամբոխ, զուր, սաղավարտ, ճաղատ, հեկեկալ, կառեթ, հեծկլտոց, գունատ:
  Ամբոխ-բազմություն:
  Զուր-նանիր:
  Սաղավարտ-կորդակ:
  Ճաղատ-հերաթափ:
  Հեկեկալ-հեծկլտալ:
  Կառեթ-ծածկակառք:
  Հեծկլտոց-հեծեծանք:
  Գունատ-դժգույն:
  
• Քո կարծիքով ինչու՞ է այս պատմությունը ընդգրկված «Սիրտը» վիպակի մեջ:
  Ես կարծում եմ, որ պատմությունը ընդգրկվել է վիպակի մեջ, որովհետև սենյոր Պերբոնին շատ բարի ու սիրալիր էր իր ուսանուղների հետ:
• Կարո՞ղ ես հիշել դեպք, երբ դու վտանգի ես ենթարկել քո կյանքը կամ քեզ համար են ենթարկվել վտանգի՝ դժբախտությունից հեռու պահելու համար:
  Ինձ հետ այդպիսի բան չի եղել:

• Բառային աշխատանք — ձեղնահարկ, վտիտ, վարանել, մղել, քսակ, ջանալ, ողորմելի, խորհել, տափաստան, հովիտ, հեղեղատ:
  ձեղնահարկ-վերնահարկ
  վտիտ-թուլակազմ
  վարանել-երկմտության մեջ ընկնել
  մղել- ուժի միջոցով մի բան տեղից առաջ շարժել
  քսակ-դրամապանակ
  ջանալ-տանջվել
  ողորմելի-խղճալի
  խորհել-մտածել
  տափաստան-անտառազուրկ
  հովիտ-հարթավայր
  հեղեղատ- հեղեղի փորած անցք
• Այդ երեխայի մեկ օրվա աշխատանքը ավելի արժե, քան քո ամբողջ տարվա աշխատանքը: — Ի՞նչ ի նկատի ուներ մայրը, և արդյո՞ք համաձայն ես նրա հետ. ինչու՞:
  Մայրը նկատի ուներ, որ երեխայի պայմանները վատնն են, իսկ նրա տղայի պայմանները լավը:

• +կճեպ, քրքջալ, սարսափահար, կարեկցանք, սսկվել, քրթմնջալ, ողորմելի, կզակ, հարկադրել, կցկտուր:
  կճեպ — կեղև, պատյան
  քրքջալ — անզուսպ և բարձրաձայն ծիծաղել
  սարսափահար — սարսափով լցված՝ բռնված, սարսափի մատնված
  կարեկցանք — զգայուն վերաբերմունք ուրիշի վշտի՝ հուզմունքների նկատմամբ, կարեկից՝ ցավակից լինելը, ցավակցություն, վշտակցություն
  սսկվել — լռել, պապանձվել
  քրթմնջալ — քթի տակին փնթփնթալ
  ողորմելի — խղճալի, խիղճ՝ գութ շարժող, գթալու արժանի
  կզակ — ստորին ծնոտի կլորավուն դուրս ընկած ծայրը
  հարկադրել — պարտադրել, բռնադատել, ստիպել մի բան անել
  կցկտուր — կապ՝ կապակցություն չստեղծող, անկապ, անհարիր
• — Ես ձեզ ներում եմ։ — Համաձա՞յն ես ուսուցչի խոսքերի հետ, դու ի՞նչ կանեիր նրա փոխարեն:
• Ինձ թվում է որ դասատուն պետքեր նրան պատժեր որպեսզի նա դաս ստանա և մյուս անգամել չաներ:

• կճեպ, քրքջալ, սարսափահար, կարեկցանք, սսկվել, քրթմնջալ, ողորմելի, կզակ, հարկադրել, կցկտուր:
  կճեպ — կեղև, պատյան
  քրքջալ — անզուսպ և բարձրաձայն ծիծաղել
  սարսափահար — սարսափով լցված՝ բռնված, սարսափի մատնված
  կարեկցանք — զգայուն վերաբերմունք ուրիշի վշտի՝ հուզմունքների նկատմամբ, կարեկից՝ ցավակից լինելը, ցավակցություն, վշտակցություն
  սսկվել — լռել, պապանձվել
  քրթմնջալ — քթի տակին փնթփնթալ
  ողորմելի — խղճալի, խիղճ՝ գութ շարժող, գթալու արժանի
  կզակ — ստորին ծնոտի կլորավուն դուրս ընկած ծայրը
  հարկադրել — պարտադրել, բռնադատել, ստիպել մի բան անել
  կցկտուր — կապ՝ կապակցություն չստեղծող, անկապ, անհարիր
• — Ես ձեզ ներում եմ։ — Համաձա՞յն ես ուսուցչի խոսքերի հետ, դու ի՞նչ կանեիր նրա փոխարեն:

Դժկամություն-ցանկություն ունենեալ:
Խռնվել-իրար վրա գալ՝ թափվել:
Շքամուտք-շքեղ մուտք:
Տրտմել-վշտանալ:
Աղախին-աղախին:
Վշտահար-ծանր վշտի ենթարկված:
Անձուկ-անձուկ:
Խռիվ մազեր-խռիվ մազեր:
Անմորուս-անմորուք:
Ալեխառն-սպիտակի հետ խառն:
Ուղղաձիգ-ուղիղ ձգվող, ուղիղ գիծ:
Ջանք-ֆիզիկական ու հոգեկան լարում:

Ծովաձիերը փոքր ձկներ են, բայց համարվում են ծովում ամենագեղեցիկ կենդանիները: Նրանք Շատ նման են փափկամարմիններին, իսկ նրանց պոչը նման է կապիկի պոչին նաև նման են կենգուռուներին, որովհետև նրանք էլ  իրենց  ձագին ծնվելուց հետո պահում են փորի վրա տեղակայված պարկում:  Ասեմ որ նորածին ձովաձիուկները 30սմ-ից մեծ չեն լինում: Այս ձկների անվանումը եկել է նրանից, որ նրանք իրենց տեսքով նման են ձիերի և քանի որ ծովերում են ապրում նրանց կոչել են  ծովաձի, բայց նրանք ասեղնավորների ընտանիքից են:Նաև նրանք աշխարըի միակ կենդանիներն են որոնց հայրիկներնե են ծնում ոչ թե մայրիկները:

Ոխ-վրեժ, չար գործի ևն պատճառած թշնամության զգացմունք:
Ոհ-ահ, տխրության բացականչություն:
Ող-կռճիկ, Ողնաշարի փոքրիկ տափակ ոսկորներից յուրաքանչյուրը:
Ոճ-բովանդակություն, Որոշակի ժամանակաշրջանի և ուղղության կամ արվեստագետի անհատական ստեղծագործական հնարանքների բնորոշ հատկանիշների ամբողջությունը:
Ոմն-Մարդ, ինչ-որ մարդ:

Մահանալ-Մեռնել, անմահանալ:
Մնալ-Երթալ, վերադառնալ:
Սիրտ-Զգացմունք:
Տխուր-Տրտում, զվարթ:
Ծաղիկ-Բորբոս: