День: 5 апреля 2022

§33. Գազի ճնշումը:

§34. Ճնշման ուժերի բնույթը հեղուկներում: Հեղուկի ճնշումը:

Որ ֆիզիկական մեծությունն է կոչվում ճնշում: Գրեք բանաձևը:

Ճնշումը բնութագրում է 2 հպվող մարմինների փոխազդեցությունը և հավասար է հպման մակերևույթին ուղղահայաց ազդող ուժի հարաբերությանը մարմինների հպման մակերևույթի մակերեսին

p=F/S

Ինչ ֆիզիկական իմաստ ունի ճնշումը: 

Ճմշումը բնութագրում է երկու հպվող մարմինների փոխազդեցությունը և հավասար է հպման մակերևույթին ուղղահայաց ազդող ուժի (ճնշման ուժի) հարաբերությանը մարմինների հպման մակերևույթի մակերեսին:

Որոնք են ճնշման միավորները:

Ճմշման միավոր է համարվում այն ճնշումը, որն ստեղժվում է 1մ² մակերեսով մակերևույթի տեղամսաի վրա 1Ն ճնշման ուժ ազդելիս: Ճնշման միավորի սահմանումը՝ 1Պա=1Ն/մ²:

Ինչով է պայմանավորված գազի  «ինքնակամ» ընդարձակումը:

Արտաքին ազդեցությունների բացակայության պատճառով գազն ինքն իրեն շարունակ ընդարձակվում է։

Ինչու են գազերը ճնշում գործադրում անոթի պատերին:

Գազի ճնշումն անոթի պատերի (և գազի մեջ գտնվող մարմնի) վրա պայմանավորված է գազի մոլեկուլների հարվածներով:

Ինչ է նշանակում հեղուկները  «հոսուն» են:

Ինչպես գիտենք հեղուկները հոսուն են, հեղուկի առանձին մասերը նկատմամբ, սահել, և դրա համար որևէ ճիգ չի պահանջվում։ Շնորհիվ հոսունության՝ հեղուկի ձևը փոխելիս չեն ծագում առաձգականության ուժեր։

Ինչու է հավասարակշռության վիճակում հեղուկի ազտ մակերևույթը հորիզոնական:

Հեղուկների հոսունությամբ է բացատրվում  հավասարակշռության վիճակում հեղուկի ազատ մակերևույթի միշտ հորիզոնական լինելը։

Բերել հեղուկի ճնշման ուժերի դրսևորման մի քանի օրինակներ:

Օրինակ՝եթե ջրի բաց ծորակը մատով փակենք, ապա մատի վրա կզգանք ջրի ճնշման ուժի ազդեցությունը։

Ինչ բնույթ ունեն հեղուկի ճնշման ուժերը:

Հեղուկներն ու գազերը բոլոր ուղղություններով փոխանցում են ոչ միայն իրենց վրա գործադրվող արտաքին ճնշումը, այլև այն ճնշումը, որ գոյություն ունի իրենց ներսում սեփական մասերի կշռի շնորհիվ։ Հեղուկի վերին շերտերը ճնշում են գործադրում միջին շերտերի վրա, միջին շերտերը՝ ստորին շերտերի վրա, վերջիններս էլ՝ հատակի վրա։ Հանգստի վիճակում գտնվող հեղուկի կողմից գործադրվող ճնշումը կոչվում է հիդրոստատիկ ճնշում։

Պատասխանել հարցերին

1.Ի՞նչ հարցի շուրջ են վիճաբանում երկու անվանի քիմիկոսները՝ Պրուստը և Բերթոլեն:

Դեռևս XIX դարում անվանի քիմիկոսներ Կլոդ Բերթոլեյի և Ժոսեֆ Պրուստի միջև ծագեց գիտական բանավեճ ծագեց նյութերի բաղադրության հաստատունության վերաբերյալ։

2.Լրացրեք բաց թողած բառերը հետևյալ սահմանման մեջ.<<Յուրաքանչյուր քիմիական մաքուր նյութ,գտնվելու վայրից ու ստացման եղանակից անկախ, ունի միևնույն հաստատուն բաղադրությունը>>:

3.Ըստ բանաձևերի ՝ հաշվեք հետևյալ նյութերը կազմող տարրերի զանգվածային բաժինները (%): ա)Na2SO3 բ)AgNO3 գ) CaC2 դ)CO

ա)Mr (Na2SO3)=2* Ar (Na)+ 1* Ar (S)+ 3* Ar (O)= 2* 23+ 1* 32+ 3* 16=126

ω (Na)=46/126 * 100=36.5%

ω (S)=32/126 * 100=25.4%

ω (O)=48/126 * 100=38.1%

բ)Mr (AgNO3)=1* Ar (Ag)+ 1* Ar (N)+ 3* Ar (O)= 1* 108+ 1* 14+ 3* 16=170

ω (Ag)=108/170 * 100=63.5%

ω (N)=14/170 * 100=8.3%

ω (O)=48/170 * 100=28.2%

գ) CaC2=1* Ar (Ca)+ 2* Ar (C)= 1* 40+ 2* 12=64

ω (Ca)=40/64 * 100=62.5%

ω (C)=24/64 * 100=37.5%

դ)CO=1* Ar (C)+ 1* Ar (O)= 1* 12+ 1* 16=28

ω (C)=12/28 * 100=42.8%

ω (O)=16/28 * 100=57.2%

4.Պղնձի օքսիդի բանաձևն է CuO, փորձնական ճանապարհով պարզվել է, որ օմեգա (Cu)=80%, օմեգա (O)=20%:Այս տվյալների հիման վրա հաշվեք պղնձի հարաբերական ատոմային զանգվածը, եթե թթվածնի հարաբերական ատոմային զանգվածը 16 է:

16/(16+x) * 100=20%

80/16+x=1

16+x=80

x=64

5.Պղնձի և ծծմբի առաջացրած միացության մեջ ծծմբի զանգվածային բաժինը 50% է: Որոշեք միացության բանաձևը:

Cu-64, S-32

ω (Cu)=64/128 * 100=50%, ուրեմն ω (S)=50%

64 : 32=2 ատոմ և լինում է CuS2